Еден ден за време на неговиот прв мандат, Доналд Трамп се јавил кај еден висок помошник за да разговара за нова идеја.

„Трамп ме покани во Овалната соба“, изјавил советникот за национална безбедност Џон Болтон за „Гардијан“ во 2018 година. „Тој рече дека еден истакнат бизнисмен штотуку му предложил САД да го купат Гренланд“.

Тоа беше извонреден предлог. И дојде од долгогодишен пријател на претседателот, кој подоцна ќе стекне бизнис-интереси на таа данска територија, пишува „Гардијан“.

Бизнисменот, како што откри Болтон, бил Роналд Лаудер. Наследникот на козметичката империја, глобалниот бренд „Estée Lauder“, го познава Трамп, уште еден богат њујорчанец, повеќе од 60 години.

„Типично за начинот на кој дејствува претседателот“

Болтон вели дека разговарал за предлогот со Лаудер. По интервенцијата на милијардерот, тимот на Белата куќа почнал да истражува начини за зголемување на американското влијание на огромната арктичка територија контролирана од Данска.

„Оживувањето на идејата на Лаудер од страна на Трамп за време на неговиот втор мандат е типично за начинот на кој работи претседателот“, изјавил Болтон. „Тој ги зема како вистина деловите од информациите што ги слуша од пријателите и не можете да му го смените мислењето“.

Предлогот се чини дека ги поттикнал империјалните амбиции на Трамп: осум години подоцна, тој размислува не само за купување на Гренланд, туку можеби и за негово преземање со сила.

Како и многу луѓе во придружбата на претседателот, политичките предлози на Лаудер се јасно испреплетени со неговите деловни интереси. Додека Трамп ги засили заканите за преземање на Гренланд, Лаудер таму стекнуваше комерцијални интереси. Лаудер е исто така дел од конзорциумот чија желба за пристап до минералите на Украина се чини дека го натерала Трамп да побара удел во ресурсите на земјата разорена од војна.

Лаудер го нарече Трамп „човек со неверојатна увид и интелигенција“

Лаудер изјавил дека го запознал Трамп во 1960-тите, кога учеле во истото престижно бизнис училиште. Откако работел во семејниот бизнис за козметика, Лаудер работел под Роналд Реган во Пентагон, потоа како амбасадор во Австрија, пред неуспешно да се кандидира за градоначалник на Њујорк во 1989 година.

Кога Трамп победи на изборите во 2016 година, Лаудер донираше 100.000 долари на Фондот за победа на Трамп. Кога менталната состојба на Трамп беше доведена во прашање во 2018 година, Лаудер го нарече „човек со неверојатна увид и интелигенција“.

Истата година, Лаудер изјави дека му помага на Трамп со „некои од најсложените дипломатски предизвици што можат да се замислат“. Се чини дека ова вклучувало и сеење идеја за арктичко проширување. Следната година, „Волстрит журнал“ го откри интересот на Трамп за Гренланд. Данските лидери изразија негодување. 

„Ризница на ретки земјени елементи“

Опсесијата на Трамп со Гренланд опстојува, како и онаа на Лаудер. Минатиот февруари, кратко по враќањето на Трамп во Белата куќа, Лаудер го бранеше кога претседателот јавно размислуваше за воено преземање на најголемиот остров во светот.

„Идејата на Трамп за Гренланд никогаш не беше апсурдна - таа беше стратешка“, напиша Лаудер во „Њујорк пост“, па продолжил: „Под неговиот мраз и карпи лежи богатство од ретки земјени елементи кои се клучни за вештачката интелигенција, напредното оружје и модерната технологија. Како што мразот се повлекува, се појавуваат нови морски патишта кои ја преобликуваат глобалната трговија и безбедност“.

Со оглед на тоа што Гренланд е „епицентар на конкуренцијата меѓу големите сили“, Лаудер тврдеше дека САД треба да бараат „стратешко партнерство“. Тој додаде: „Со години тесно соработувам со гренландските бизнисмени и владини лидери за развој на стратешки инвестиции таму“.

Откако Лаудер го насочи вниманието на Трамп кон Гренланд во 2018 година, како што првпат објавија новинарите Питер Бејкер и Сузан Гласер во книгата „Дивидер“, се чини дека милијардерот за козметика инвестирал многу во арктичката територија.

Компанијата на Лаудер купува акции во Гренланд

Данските корпоративни регистри покажуваат дека компанија со адреса во Њујорк и неименувани сопственици купила акции во Гренланд во последните месеци.

Еден од потфатите е извоз на „луксузна“ изворска вода од островот до Бафин Беј. Кога еден дански весник во декември објави дека Лаудер е меѓу инвеститорите, цитираше еден гренландски претприемач вклучен во проектот: „Лаудер и неговите колеги од инвестициската група многу добро го разбираат пазарот на луксузни производи и имаат пристап до него“.

Се вели дека таа група инвеститори се стреми и да произведува хидроелектрична енергија од најголемото езеро во Гренланд за топилница за алуминиум.

Не е јасно каков ефект би имало преземањето на Гренланд од страна на САД

Не е јасно каков ефект би имало преземањето на Гренланд од страна на САД, преку инвазија, купување или притисок, врз деловните интереси на Лаудер таму.

По забелешките на Трамп, дадени по испраќањето трупи за заробување на владетелот на Венецуела и дека на САД „очајно им е потребен“ на Гренланд, данскиот премиер предупреди дека воената акција од една членка на НАТО против друга ќе ја распадне алијансата.

Трамп останува непоколеблив. „Ќе направиме нешто во врска со Гренланд“, изјави тој минатата недела, „или на добар или на потежок начин“.

По состанокот во Белата куќа во средата, данскиот министер за надворешни работи Ларс Леке Расмусен изјави: „Не успеавме да го промениме американскиот став. Јасно е дека претседателот има желба да го освои Гренланд“.