Ел Нињо се враќа: Дали нè очекува најтоплата година во историјата?

Точка

03/03/2026

19:47

750

Големина на фонт

а а а

Атмосферско-океанскиот феномен познат како Ел Нињо би можел да се формира подоцна оваа година, што би можело да доведе до рекордно високи температури.

Веројатноста Ел Нињо да се развие помеѓу јули и септември е од 50 до 60 проценти, според податоците од Националната океанска и атмосферска администрација на САД (НОАА), објави „Фис.орг“.

Светската метеоролошка организација ќе објави нови информации за Ел Нињо во вторник.


Ел Нињо и неговата поладна „сестра“ Ла Ниња се две фази од природниот климатски модел во тропскиот Пацифик познат како Ел Нињо – јужна осцилација (ЕНСО).

Перуанските и еквадорските рибари го измислија терминот Ел Нињо („момчето“ или „детето Христос“) во 19 век поради појавата на невообичаено топла океанска струја покрај брегот што го намали нивниот улов непосредно пред Божиќ. Научниците го избраа името Ла Ниња („девојчето“) како спротивност на Ел Нињо. Помеѓу овие два настани постои „неутрална“ фаза.


Ел Нињо може да ги ослабне постојаните пасатни ветрови што дуваат од исток кон запад низ тропскиот Пацифик, влијаејќи на времето со тоа што влијае на движењето на топлата вода низ овој огромен океан.

Ова слабеење ги затоплува нормално постудените централни и источни делови на океанот, менувајќи ги врнежите над екваторијалниот Пацифик и моделите на ветрови низ целиот свет. Вишокот топлина на површината на Пацификот ослободува енергија во атмосферата што може привремено да ги зголеми глобалните температури, поради што годините на Ел Нињо често се меѓу најтоплите регистрирани.

„Доколку сите други фактори се еднакви, типичниот Ел Нињо обично предизвикува привремено зголемување на просечната глобална температура за околу 0,1 степени Целзиусови до 0,2 степени Целзиусови“, изјавил Нат Џонсон, метеоролог од „НОАА“.

Ел Нињо се јавува на секои две до седум години. Обично води до посуви услови во Југоисточна Азија, Австралија, јужна Африка и северен Бразил, и до повлажни услови во Рогот на Африка, јужните Соединети Држави, Перу и Еквадор.


Последниот Ел Нињо се случи во 2023 и 2024 година, што придонесе 2023 година да биде втората најтопла година во историјата, а 2024 година да биде апсолутен рекордер.

Карло Буонтемпо, директор на Службата за климатски промени „Коперник“ на Европската Унија, изјавил за „АФП“ во јануари дека 2026 година може да биде „уште една рекордна година“ ако се појави Ел Нињо.

„Сепак, влијанието на Ел Нињо би било поголемо во 2027 година отколку во 2026 година ако се развие во втората половина од оваа година“, рекол Тидо Семлер, климатски научник од Националната метеоролошка служба на Ирска.

„Потребно е време глобалната атмосфера да реагира на Ел Нињо. Сепак, постои ризик 2026 година да биде најтопла година во историјата дури и без Ел Нињо, поради трендот на глобално затоплување. Годината 2027 година би се соочила со зголемен ризик да стане рекордно топла ако Ел Нињо се развие во втората половина од 2026 година“, изјавил Семлер.


Последната епизода на Ла Ниња беше релативно слаба и краткотрајна, започна во декември 2024 година и треба да влезе во неутрална фаза во периодот помеѓу февруари и април.

Ла Ниња го лади источниот Тихи Океан во период од околу една до три години, создавајќи спротивни ефекти врз глобалното време во споредба со Ел Нињо. Доведува до повлажни услови во делови од Австралија, Југоисточна Азија, Индија, Југоисточна Африка и северен Бразил, додека предизвикува посуви услови во делови од Јужна Америка.

Ла Ниња не ја спречи 2025 година да биде третата најтопла во запишаната историја.

Во февруари, „НОАА“ усвои нов начин за одредување на Ел Нињо и Ла Ниња. Стариот океански индекс Ниња (ОНИ) ја спореди тримесечната просечна температура на површината на морето во еден регион на Пацификот со триесетгодишниот просек во истата област. Сепак, бидејќи океаните брзо се затоплуваат, тој стар триесетгодишен просек може да биде застарен.


Новиот метод, релативниот океански индекс Ниња (РОНИ), споредува колку е топол или ладен источно-централниот Пацифик во однос на остатокот од тропските предели. „НОАА“ соопшти дека РОНИ е „појасен и посигурен начин“ за следење на Ел Нињо и Ла Ниња во реално време.