Денес се чини дека зборот „достоинство“ стана некаква винтиџ категорија, речиси музејски експонат. Како да го спакувале убаво во кутија со пожолтени писма и го оставиле да собира прав додека сите расправаат за самодоверба. Самодовербата сега одѕвонува на секој агол: тренинзи, маратонски трки, чек-листи, инструкции за тоа како да се зголеми, зајакне, заштити.

Човек може да има гласна, речиси непобедлива самодоверба, а во него да не се почувствува внатрешната светлина, тоа мирно достоинство. И обратно, постои тих човек за кого велат: „Како да зрачи со сигурност“, иако надворешно не се истакнува со ништо.

Достоинството е невозможно да се измери. Тоа не се наоѓа во дипломите, брендовите, ниту во бројот нули на банкарската сметка. Не бара аплауз, не вреска за себе и не бара надворешно потврдување. Просто постои.

Тоа е она чувство кога човек зборува тивко, а го слушаат. Кога не се правда, но истовремено не напаѓа. Кога рамениците се исправени не од гордост, туку поради внатрешна јасност. Како што пишувал Лав Толстој: „Силата на човекот не е во она што може, туку во она од што може да се откаже.“ И во тоа откажување, исто така, постои достоинството.

Неуспехот не е она што мислите

Навикнати сме неуспехот да го цртаме со надворешни линии: мала плата, обична работа, години кои не се по распоред, недостаток на семејство или, пак, негово преголемо, бучно исполнување. Но животот е многу посложен од тоа.

Познатиот руски психолог Михаил Лабковски своевремено рекол: „Многумина мислат дека неуспех е да работиш како домар или на 40 години да живееш со мајката. Или на 45 да бидеш сама, без сопруг и деца, опкружена со мачки. Всушност, неуспехот не изгледа така.“

Неговата листа говори за внатрешната вистина:

1. Да не го живееш ниту еден ден онака како што сакаш .

2. Да работиш на најпрестижната работа, а да ја мразиш .

3. Да се омажиш за најпаметниот, најубавиот и најперспективниот, а да не го сакаш ниту малку.

4. Секој ден да броиш калории за да носиш туѓо тело .

5. Да сонуваш за пишување роман, а да се плашиш да напишеш и следно поглавје .

6. Да водиш љубов не од страст, туку од чувство на должност.

7. Да живееш со грижлив, разумен и добар партнер, а да сонуваш за некој друг .

8. Да чекаш сè да се смени, а да не правиш ништо .

9. Детето бара внимание, а ти само сакаш сите да те остават на мир .

10. Да сонуваш за појадок со кроасан и кафе, а да голташ инстант овесна каша додека се пробиваш низ преполни улици.

„Ете, тоа го нарекувам неуспех“, вели Лабковски, како што пренесува „Дзен“.

Во таа листа нема ниту збор за професија. Но има за изневерување на самиот себе.

Самодовербата е бучна, достоинството е тивко

Самодовербата бара потврди: лајкови, комплименти, признанија. Достоинството не бара ништо. Просто не дозволува да се постапува лошо со вас и не нанесува болка на другите.

Човек со достоинство може да работи било каде. Прашањето не е во формата на животот, туку во неговата искреност. Ерих Фром пишувал: „Главната задача на човекот е да се роди за самиот себе.“ Понекогаш тоа раѓање не се случува, и тогаш започнува вистинскиот неуспех, кога се живее туѓ живот.

Достоинството потсетува на цвет покрај патот. Никој посебно не го полева, не стои во дизајнерска ваза, но тој ги отвора ливчињата бидејќи таква е неговата природа. Таков човек знае да каже „не“ без бес и „да“ без страв. Во тоа лежи огромната сила.

Што е навистина страшно?

Страшно е да не бидеш оној вистински. Страшно е никогаш да не се обидеш да бидеш свој. Страшно е со години да се согласуваш на помалку отколку што душата бара. Страшно е да живееш по принципот „така треба“, а да не се запрашаш: „А што јас сакам?“.

На самиот крај, важно е да се каже: неуспехот не е професија, не се годините ниту брачниот статус. Неуспехот е живот без достоинство, без внатрешен склад со себе. Сè останато се само декорации.