Кога ќе дојде крај на месецот и ќе остане нешто на страна, дилемата речиси секогаш е иста: во што да ги чувам парите? Во денари, па да не мислам многу, или во евра, за секој случај. Одлуката, теоретски, изгледа едноставна. Во пракса, ретко е така.
Во банките низ земјава, штедните влогови со години наназад покажуваат јасен тренд. Граѓаните повеќе им веруваат на еврата. Не затоа што сакаат, туку затоа што така се чувствуваат посигурно.
„Ако нешто тргне наопаку, барем валутата ми е стабилна“, велат познавачи на состојбите. Таа логика не се менува лесно. Но, има и друга страна.
Каматите на денарските депозити, иако не се спектакуларни, сепак често се повисоки од оние на еврата. Банкарите со години се обидуваат да ги мотивираат штедачите да останат во домашна валута. Понекогаш разликата е мала, понекогаш не е занемарлива. За некој што штеди на подолг рок, тоа може да направи разлика.
И тука почнува вистинската математика. Ако штедиш во денари, добиваш повисока камата. Ако штедиш во евра, добиваш чувство на сигурност. Прашањето е што ти е поважно. Пари повеќе или мирен сон.
Курсот на денарот со години е стабилен и врзан за еврото. Тоа е клучниот аргумент на оние што велат дека нема потреба од паника.
„Денарот не се ниша случајно. Зад него стои политика на стабилен курс“, велат финансиски аналитичари. И навистина, поголеми потреси немало.
Но, граѓаните не размислуваат секогаш во рамки на економска политика. Тие гледаат пошироко. Инфлација, кризи, војни, нестабилност во регионот. И веднаш се враќа старата навика – еврата се „сигурни“.
Особено кај постарите. Кај нив ова не е теорија, туку искуство.
Има и практичен момент што често се занемарува. Ако планираш да трошиш во денари, тогаш логично е и да штедиш во денари. Во спротивно, секоја конверзија значи загуба. Малку по малку, ама се собира. Банкарските провизии не простуваат.
Од друга страна, ако имаш план да купуваш нешто што е врзано за евро – стан, автомобил од странство, патување, тогаш штедењето во евра има смисла. Го избегнуваш ризикот од курсни разлики, колку и да се мали.
Еден дел од штедачите веќе најдоа сопствен компромис. Дел во денари, дел во евра. Не е идеално решение, ама е реално. Мал баланс меѓу профит и сигурност.
Проблемот е што многумина не штедат со план. Парите стојат на сметка, без цел, без рок. Во таков случај, валутата станува помалку важна од навиката. А навиката е или да се троши, или да се чува.
Остатокот од текстот прочитајте го на следниот ЛИНК.
Денес
