Вообичаен адитив во сладоледот може да го наруши здравјето на цревата: Како да го препознаете на декларацијата?

Точка

28/05/2026

20:57

492

Големина на фонт

а а а

Постои една клучна состојка што го спречува топењето на сладоледот: емулгаторите. Тие се користат во илјадници прехранбени производи, но поновите истражувања сугерираат дека овие вообичаени адитиви може да бидат поврзани со здравствени ризици.

Студиите ги поврзале емулгаторите со поголем ризик од срцеви заболувања, дијабетес тип 2 и рак. Синтетичките емулгатори, исто така, може да придонесат за воспалителни болести на цревата (IBD) преку нарушување на цревниот микробиом.

Зошто емулгаторите се користат во храната?

Емулгаторите се супстанции што помагаат да се измешаат две течности кои не се мешаат добро, како масло и вода. Некои емулгатори се синтетички, но можат да бидат и природни прехранбени производи.

„Класичен пример е мајонезот, каде што жолчката се користи за стабилизирање на емулзијата од масло и оцет“, изјавила Ким Е. Барет, професорка по физиологија и мембранска биологија на Медицинскиот факултет „UC Davis“.


Барет рекла дека емулгаторите се користат и во сладоледот за да се спречи формирање големи кристали мраз.

„Одредени брендови сладолед користат јајца како емулгатор, додека други брендови може да користат синтетичка верзија“, додала таа.

Овие адитиви, исто така, можат да ја подобрат текстурата и изгледот на храната и да го продолжат рокот на траење. Емулгаторите може да се најдат во овие вообичаени прехранбени производи:

❗преливи за салати

❗растителни млека

❗сладолед и замрзнати десерти

❗џемови и желеа

❗чоколадо

❗јогурт

❗путери од јаткасти плодови

❗протеински плочки

❗преработено месо

Дали емулгаторите навистина се лоши?

Сè уште нема конечен заклучок за тоа дали емулгаторите се штетни за цревата.

„Всушност, цревата ја емулгираат маста што ја јадете секој ден, користејќи мешавина од вашиот сопствен лецитин и жолчни киселини што ги произведува црниот дроб. Без оваа емулгација, варењето на мастите би било многу неефикасно“, изјавила Барет за „Verywell Health“.

Меѓутоа, новите докази покажуваат дека синтетичките емулгатори можат да имаат штетни ефекти врз цревата, барем кај животински модели.

Студиите врз глувци покажале дека полисорбат 80 и натриум-карбоксиметил целулоза (CMC) — два вообичаени емулгатори — можат да го променат составот на цревната микробиота и да го направат ѕидот на цревата попропустлив. Тоа може да предизвика воспаление на цревата или да го влоши развојот на тумори на дебелото црево.


„Сепак, не е лесно ова истражување директно да се пренесе на луѓето, а неколкуте досегашни студии не покажуваат драматични ефекти кај здрави поединци кои консумираат количини што приближно одговараат на типичната консумација во храната“, истакнала Барет.

Природно добиените емулгатори можеби не се секогаш подобри. Карагенанот, кој потекнува од морски алги, доби оцена „претпазливо“ од Центарот за наука во јавен интерес, бидејќи е поврзан со тумори на дебелото црево кај животни.

Како можете да ги препознаете емулгаторите на етикетите на храната?

Според Весли Меквортер, диететичар од Хјустон и портпарол на Академијата за исхрана и диететика, вообичаени емулгатори наведени на етикетите на храната се:

❗лецитин, често од соја или сончоглед

❗моно-и диглицериди

❗полисорбат 80

❗карбоксиметилцелулоза (CMC)

❗гуми, како гуар гума, ксантан гума и гелан гума

❗карагенан

„Некои компании можат да ги избегнат емулгаторите потпирајќи се на поголема содржина на масти и формулации што создаваат природна стабилност. Меѓутоа, овој пристап може да значи пократок рок на траење, повисоки трошоци и поголема чувствителност на промени во температурата“, објаснил Меквортер.


Како да го намалите внесот на емулгатори?

„Ако имате воспалителна болест на цревата, како Кронова болест, намалувањето на емулгаторите во исхраната може да ги подобри вашите симптоми, но таквата исхрана би можело да биде тешко да се следи“, нагласила Барет.

Ограничувањето на употребата на индустриски пакувани производи придонесува за намалување на присуството на емулгатори во исхраната.

„Тоа не значи дека мора целосно да ја промените својата исхрана, но едноставните замени можат да направат разлика. На пример, обидете се сами да направите прелив за салата со маслиново масло, оцет, сенф и зачински билки, наместо да користите флаширани преливи кои често содржат додадени емулгатори. Друга лесна опција е да сварите обична овесна каша наместо да користите ароматизирани инстант кесички, кои често содржат згуснувачи, гуми и адитиви“, препорачал Меквортер.


Тој додал дека исхраната богата со цели, минимално преработени намирници, како зеленчук, овошје, полнозрнести житарки, мешунки, јаткасти плодови и семки, природно не содржи емулгатори и е богата со влакна, што го поддржува здравјето на цревата.