На пазарот на трудот постои необичен парадокс: некои работни места нудат солидна заработка и постојана побарувачка за работници, но работодавците сепак тешко ги пополнуваат.

Проблемот често не е во платата. Луѓето ги одбиваат условите за работа, физичкиот напор, смените, работата за време на викендите, оддалечените локации или фактот дека работата носи поголема одговорност. Поради тоа, одредени професии сè почесто се наоѓаат во групата работни места за кои работодавците тешко наоѓаат работници.

Платата не е секогаш главниот проблем

Кога се зборува за дефицитарните професии, најчесто прво се помислува на ниските заработки. Меѓутоа, ситуацијата е многу посложена. Постојат работни места кај кои заработката може да биде над просекот, но интересот на работниците и понатаму не е доволно голем. Причината е едноставна: парите не се единствениот критериум кога луѓето избираат работа.

Некој не сака да работи ноќе, друг не сака физички тешка работа, на трет му пречат повеќемесечната работа надвор од местото на живеење, додека четврт не сака работа со голема одговорност.

Кои професии најтешко наоѓаат работници?

Меѓу работните места што во различни земји често се соочуваат со недостиг на работна сила се одредени занаетчиски и технички професии, работните места во транспортот, градежништвото, индустријата, угостителството и негата.

Заедничко за нив е тоа што бараат конкретни вештини и подготвеност за услови што дел од работната сила не е подготвен да ги прифати. Во одредени случаи, поради тоа, работодавците нудат повисока плата, бонуси, платено сместување или други поволности за да привлечат работници.

Зошто луѓето одбиваат добро платени работни места?

Една од главните причини е работното време. Работата што подразбира ноќни смени, работа за време на викендите или чести промени на распоредот може да биде значително помалку привлечна од класичното работно време, дури и кога платата е повисока.

Друг проблем е физичкото оптоварување. Градежните работници, одредени индустриски работници, возачите и занаетчиите често работат во тешки услови, па дел од луѓето претпочитаат помалку платена работа што е физички полесна. Тука е и одговорноста.

Некои професии бараат работа со скапа опрема, голема механизација, опасни материјали или луѓе, поради што обуката е подолга, а притисокот е поголем.

Работни места без факултет што можат добро да се платат

Особено интересна категорија се професиите за кои не е неопходна факултетска диплома. Кај одредени занаети, искуството, лиценцата и практичното знаење можат да бидат повредни од формалното образование.

Електричарите, заварувачите, водоинсталатерите, CNC-операторите, механичарите, техничарите и бројните други стручни работници можат да имаат многу добри приходи кога ќе стекнат искуство и ќе изградат база на клиенти или кога работат на пазари каде што постои голем недостиг на работна сила. Затоа сè повеќе се зборува за тоа дека дипломата не е единствениот пат до добро платена работа.

Недостигот на работници го менува пазарот

Кога за одредена работа нема доволно луѓе, работодавците имаат неколку можности. Можат да ги зголемат платите, да понудат дополнителни поволности, да инвестираат во обука на нови работници или да се обидат да привлечат луѓе од други градови и земји.

Тоа веќе го менува пазарот на трудот во бројни сектори. Работата што некогаш се сметала за непривлечна може да стане многу подобро платена токму затоа што нема доволно луѓе што сакаат да ја работат.

Дали се исплати да се прифати работа што другите ја избегнуваат?

Одговорот зависи од конкретните услови. Ако платата е висока, постои можност за напредување и работата овозможува стекнување на барана вештина, потешките услови за работа за некого можат да претставуваат добра можност. Но, високата заработка сама по себе не е доволна.

Пред прифаќањето на работата важно е да се проверат работното време, бројот на слободни денови, физичкото оптоварување, можноста за напредување, трошоците за живот и дали е потребно дополнително образование или лиценца.

Токму тука лежи причината поради која некои од најдобро платените дефицитарни работни места остануваат непополнети: она што работодавецот може да го плати не е секогаш доволно за да го надомести она што работата го бара.