Американски истражувачи во 30-годишна студија покажуваат дека загрозените делови на Антарктикот секоја година губат ледена површина со големина на Виена.
Антарктикот изгледа огромен и неуништлив. Но, тој впечаток е лажен. Триесетгодишно истражување, кое го водеа глечеролози од Универзитетот во Калифорнија во Ирвајн, покажува дека во особено чувствителните региони се случува масовно губење на мраз.
Конкретно, овие области во просек секоја година губат ледена површина што одговара на големината на Виена. Вкупно, од 1996 година досега, повлекувањето на мразот достигнало 12.820 квадратни километри.
Западниот Антарктик особено загрозен
Според студијата објавена во научното списание „Proceedings of the National Academy of Sciences“, 77 проценти од антарктичкото крајбрежје останало стабилно. Сепак, во Западниот Антарктик, на Антарктичкиот Полуостров и во делови од Источниот Антарктик, глечерите значително се повлекуваат.
Границата се поместува кон копното
Во просек, таканаречената линија на заземјување – зоната каде копнениот мраз преминува во море – се поместува за 442 квадратни километри годишно кон внатрешноста на континентот. Особено драматична е ситуацијата во Амундсеновото Море и во секторот Гец. Глечерот „Pine Island“ се повлекол за 33 километри, глечерот „Thwaites“ за 26 километри, а глечерот „Smith“ дури за 42 километри.
„Линијата на заземјување е нашиот златен стандард за документирање на стабилноста на ледените покривки“, објаснува раководителот на студијата Ерик Рино. Според него, за првпат е направено систематско мапирање на ова движење во период од три децении за целиот Антарктик.
Топлата морска вода како причина
Како главна причина за брзото топење на мразот се смета топлата морска вода, која поради променетите обрасци на ветровите се потиснува под ледените плочи.
„Тоа е како кај балон: нема дупки насекаде, но таму каде што ги има, тие се длабоки“, вели Рино.
Загатка на Антарктичкиот Полуостров
Сепак, Антарктичкиот Полуостров претставува вистинска загатка. Таму глечерите на североистокот исто така силно се повлекуваат, иако не е докажано присуство на топла морска вода. Неколку ледени плочи во тој регион се урнале уште пред почетокот на студијата, што дополнително ги загрижува истражувачите.
