„CNN“: Конфликтот којшто ја менува мапата на глобалниот пазар - оваа држава ја сносува најголемата економска цена од војната на САД и Израел против Иран

Точка

13/03/2026

19:17

1.468

Големина на фонт

а а а

Дубаи стана главна цел поради неговиот статус на глобален економски центар и блиските врски со САД. Со нападите, Иран сака да изврши притисок врз американските сојузници и да покаже дека дури и финансиските центри не се безбедни.

Пред почетокот на конфликтот, Иран предупреди дека секој напад врз таа земја би можел да влијае на целиот регион. САД и Израел очигледно ја оцениле заканата како прекумерна или го сметале ризикот за прифатлив. Единаесет дена по почетокот на војната, се чини дека арапските држави од Персискиот Залив, првенствено Обединетите Арапски Емирати, засега плаќаат највисока цена.

Според Министерството за одбрана на ОАЕ, од почетокот на војната кон земјата се испукани повеќе од 1.700 ракети и беспилотни летала. Повеќе од 90 проценти биле пресретнати од противвоздушни системи, борбени авиони и хеликоптери, но некои од ракетите сепак ја пробиле одбраната, пишува „CNN“.


Американскиот претседател Доналд Трамп во интервју за „CNN“ минатата недела призна дека е најизненаден од подготвеноста на Иран да ги нападне своите арапски соседи, а не само Израел и американски цели. Иранската револуционерна гарда во неделата објави дека насочува околу 60 проценти од својата огнева моќ кон она што го тврди дека се американски „бази“ и „стратешки интереси“ во соседните арапски држави, додека остатокот е насочен кон Израел.

Најголем број ракети беа испукани кон Обединетите Арапски Емирати, дури и повеќе отколку кон Израел, иако САД и Израел ја започнаа војната со напаѓање на Иран. Неколку ракети погодија куќи, канцеларии и патишта во густо населени урбани области, при што загинаа четири лица, сите цивили.

Зошто Дубаи е целта?

Според Фаваз Гергес, професор по меѓународни односи на Лондонската школа за економија, Дубаи е симбол на глобалниот економски систем за Иран.

„Дубаи е всушност епицентарот на глобализацијата. Иранските лидери го гледаат тој град како еден од темелите на западниот економски поредок. Нападот врз Дубаи не само што ги потресува ОАЕ, туку и светската економија“, вели Гергес.

Снимките од пожари во близина на меѓународни хотели или напади во областа на меѓународниот аеродром во Дубаи веднаш привлекуваат глобално внимание, особено затоа што десетици илјади странски работници, бизнисмени и туристи се обидуваат да ја напуштат земјата. Во тие инциденти немаше повредени, но психолошкиот ефект е силен.

Иронично, токму Емиратите со години претставуваа еден од клучните економски „живи линии“ на Иран, додека Техеран се справуваше со еден од најстрогите режими на меѓународни санкции во модерната историја. ОАЕ е втор најголем трговски партнер на Иран по Кина. Според податоците од Светската трговска организација, трговијата меѓу двете земји во 2024 година изнесуваше околу 28 милијарди долари. Околу половина милион Иранци живеат во Емиратите.


Нападите како притисок врз американските сојузници

Техеран ги оправдува нападите со долгогодишното стратешко партнерство меѓу Абу Даби и Вашингтон. Минатата година, САД им доделија на Емиратите статус на „главен партнер во одбраната“, а Емиратите со децении инвестираа милијарди долари во американски борбени авиони, хеликоптери и системи за воздушна одбрана.

Овие системи сега активно ги штитат жителите на Емиратите и милионите странски работници од ирански напади. Според Санам Вакил од лондонскиот институт „Чатам Хаус“, Емиратите се логична цел за Иран ако сака да им нанесе штета на сојузниците на САД.

„Со напаѓањето на ОАЕ, Иран не само што се насочува кон важен американски партнер, туку испраќа порака дека земја која е глобален центар за финансии, воздушен сообраќај и трговија не може да остане надвор од дофатот на конфликтот“, вели Вакил.

Географијата исто така игра важна улога. Иран и ОАЕ се одделени само со околу 100 километри море, па затоа е потребно многу кратко време ракетите и беспилотните летала да стигнат до брегот на Емиратите.

„Тие се буквално соседи. Многу е полесно да се нападнат Дубаи и Емиратите отколку, на пример, Јордан или Израел, кои имаат исклучително силен систем за воздушна одбрана“, додава Гергес.


Шокот се претвора во гнев

Пред почетокот на конфликтот, Емиратите ја забранија употребата на нивниот воздушен простор и воените бази за напади врз Иран, но оваа одлука не ги заштити од иранска одмазда.

За време на викендот, претседателот на ОАЕ, Мохамед бин Зајед ал Нахјан, ги посети повредените во нападите и издаде ретко директно предупредување до непријателите.

„Им велам - немојте да ве залажува изгледот на ОАЕ. Нашата кожа е дебела, а нашето месо горчливо. Ние не сме лесен плен“, изјавил тој.

Во првите часови од војната, шок преовладуваше во Емиратите, а многумина беа незадоволни што САД и Израел прибегнаа кон воена опција. Сепак, како што иранските ракети почнаа да ги погодуваат градовите во Заливот, расположението брзо се промени.

„Многу брзо, гневот и чувството на неправда беа насочени кон Иран“, вели Мина Ал-Ораиби, главен уредник на емиратскиот весник „Нешнал“.

Во Дубаи, сепак, сè уште можете да ја видите другата страна од секојдневниот живот - плажите се полни со туристи, рестораните се отворени, а некои жители се обидуваат да одржат привид на нормалност и покрај војната што се води речиси пред нивниот праг.