НАСА уште пред повеќе од три децении се обиде да одговори на прашањето кое денес ги интересира милиони луѓе: дали воздухот во затворени простории може да се прочисти со помош на растенија. Се покажало дека некои од најобичните собни растенија имаат способност да ги отстрануваат хемикалиите од воздухот, кои секојдневно ги вдишуваме во становите и канцелариите.
Оваа идеја потекнува од познатото истражување што НАСА го спровела во 1989 година. Студијата имала многу практична цел. Научниците се обидувале да најдат начин за прочистување на воздухот во вселенските станици и затворени хабитати каде вентилацијата не е доволна за отстранување на сите загадувачи. Се покажало дека одредени растенија можат да апсорбираат штетни гасови кои се ослободуваат од пластика, бои, лакови, мебел и разни хемикалии присутни во секојдневната околина.
Во истражувањето посебно биле анализирани таканаречените VOC гасови, односно испарливи органски соединенија. Меѓу нив се формалдехид, бензен и трихлоретилен, супстанции што често се наоѓаат во градежни материјали, детергенти, средства за чистење и индустриски производи. НАСА тестирала како различни собни растенија влијаат врз концентрацијата на овие материи во затворени комори, и резултатите покажале дека некои видови можат значително да ја намалат нивната количина во воздухот.
Меѓу растенијата кои се покажале како најефикасни се нашле видови кои често се одгледуваат и во европските домови. Свекрвин јазик, познат и како сансеверија, покажал способност да го отстранува формалдехидот и други загадувачи. Англискиот бршлен исто така се истакнал како растеније кое може да ја намали концентрацијата на бензен. Мирниот лилјан, драцената, бамбусовата палма и фикус бенџамин исто така се нашле на листата растенија кои во експериментите покажале значителен ефект во филтрирањето на воздухот.
Меѓутоа, подоцнежните анализи покажале дека постои важна разлика помеѓу лабораториските услови и реалниот живот. НАСА ги спроведувала експериментите во целосно затворени комори, во кои воздухот не циркулирал како во обичните станови. Поради тоа, некои научници подоцна предупредиле дека во реални услови би биле потребни многу повеќе растенија за ефектот да биде забележлив. Во современите станови, вентилацијата и движењето на воздухот играат многу поголема улога за квалитетот на воздухот отколку самите растенија.
Тоа, меѓутоа, не значи дека растенијата немаат значење. Покрај тоа што во одредена мера можат да ги апсорбираат загадувачите, тие ја зголемуваат влажноста на воздухот, влијаат на психолошкиот впечаток на пријатност во просторијата и често го намалуваат стресот. Токму поради тоа, многу експерти и денес препорачуваат во становите и канцелариите да се чуваат неколку видови собни растенија.
Интересно е што истражувањето кое произлегло од потребата за живот во вселената со текот на времето станало едно од најцитираните кога станува збор за квалитетот на воздухот во затворени простории. Денес, листата на растенија од студијата на НАСА редовно се појавува во водичите за уредување на ентериерот и здрав живот во градовите.
