Ова го потврдуваат тројца извори кои зборувале за Ројтерс под услов на анонимност.

Теснецот како главна полуга на притисок

Според разузнавачките извештаи, Техеран би можел да продолжи со блокирањето на теснецот со цел да ги одржи високите цени на енергенсите и да изврши притисок врз американскиот претседател Доналд Трамп да најде брз излез од војната која трае пет недели.

Дополнително, проценките укажуваат дека конфликтот, иако имал за цел да ја ослаби воената моќ на Иран, може да има спротивен ефект – да го зајакне неговото регионално влијание преку демонстрирање способност за контрола на еден од најважните енергетски коридори во светот.

Трамп: „Можеме лесно да го отвориме теснецот“

Американскиот претседател, Доналд Трамп, во повеќе наврати сигнализираше дека САД би можеле воено да интервенираат за повторно отворање на преминот.

„Со малку повеќе време, можеме лесно да го отвориме Ормутскиот теснец, да ја земеме нафтата и да заработиме богатство“, напиша Трамп на својата социјална мрежа.

Сепак, неговиот став варира – од условување на прекин на огнот со отворање на теснецот, до повици кон земјите од Персискиот Залив и НАТО сојузниците да помогнат во операцијата.

Неименуван претставник на Белата куќа изјави дека Трамп е „уверен дека теснецот многу брзо ќе биде отворен“, но и дека нема да му биде дозволено на Иран да управува со него по завршувањето на војната.

Предупредувања од аналитичарите

Експертите долго време предупредуваат дека евентуална воена интервенција против Иран може да биде исклучително скапа и ризична, со потенцијал да ги вовлече САД во долготраен копнен конфликт.

Али Ваез од Меѓународната кризна група оценува:

„Во обид да го спречат Иран да развие оружје за масовно уништување, САД всушност му дадоа оружје за масовно нарушување.“

Тој додава дека Техеран е свесен оти контролата врз теснецот и можноста да го наруши глобалниот енергетски пазар е „значително помоќна дури и од нуклеарно оружје“.

Иран ја блокира поморската трговија

Од почетокот на војната на 28 февруари, започната од Доналд Трамп и израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, иранската Револуционерна гарда користи различни методи за да го направи преминот низ теснецот небезбеден.

Меѓу нив се:

🟧напади врз цивилни бродови,

🟧поставување морски мини,

🟧наплата на надоместоци за премин.

Овие активности практично го парализираа поморскиот сообраќај, ги зголемија цените на нафтата на највисоко ниво во последните години и предизвикаа недостиг на гориво во земјите зависни од заливската енергија.

Политички притисок врз Вашингтон

Зголемувањето на цените на горивата може да доведе до инфлација во САД и дополнително да ја намали поддршката за Доналд Трамп, кој веќе се соочува со слаби резултати во анкетите пред претстојните меѓуизбори.

Еден од изворите оценува:

„Сега е јасно дека Иран ја почувствува својата моќ преку теснецот – и нема наскоро да се откаже од таа предност.“

Високи ризици од воена операција

Експертите предупредуваат дека дури и ако американските сили успеат да ја преземат контролата врз јужниот брег на Иран и околните острови, Техеран сепак може да го задржи влијанието врз теснецот.

Причината е што Иран располага со:

🟧беспилотни летала,

🟧балистички ракети,

🟧капацитет за напади од внатрешноста на земјата.

„Доволни се еден или два дрона за да се наруши сообраќајот и да се одвратат бродовите“, вели Али Ваез.

И по војната – теснецот останува средство за притисок

Дел од аналитичарите сметаат дека Иран нема да се откаже од контролата врз теснецот ниту по евентуалниот крај на војната.

Бил Барнс, поранешен директор на ЦИА, изјави дека Техеран ќе се обиде да ја задржи оваа „алатка на притисок“ и да ја искористи во идните преговори.

Според него, Иран би можел:

🟧да бара долгорочни безбедносни гаранции од САД,

🟧да воведе трајни надоместоци за премин,

🟧да ги користи тие приходи за финансирање на повоената обнова.

„Иран ќе настојува да ја искористи способноста за блокирање на теснецот за да добие конкретни материјални и безбедносни придобивки“, оценува Барнс.