Соединетите Американски Држави, Обединетото Кралство и Австралија најавија заеднички развој на напредна технологија за подводни дронови, со примарна цел заштита на критичните подморски кабли и засилување на одбраната во глобалните води. Овој проект се спроведува во рамките на трилатералниот воен сојуз АУКУС, а официјалната објава пристигна од безбедносниот самит во Сингапур, пренесува Би-би-си.

Се очекува новата технологија за беспилотни подводни летала да биде целосно оперативна до следната година. Иако вкупната сума на проектот не е јавно објавена, британскиот министер за одбрана Џон Хили потврди дека придонесот на Лондон ќе изнесува 150 милиони фунти (околу 201 милион долари).

„Премногу се зборуваше, малку се работеше“

Оваа најава доаѓа по низата критики во јавноста за бавниот напредок на сојузот од неговото основање во 2021 година. Признавајќи ги овие забелешки, британскиот министер Хили отворено изјави:

„Предолго во АУКУС повеќе се зборуваше отколку што се работеше. Но, тоа сега се промени под водство на нашите три нови влади.“

Развојот на подводните дронови е првиот значаен проект во рамките на таканаречениот „Втор столб“ на АУКУС, кој опфаќа соработка во секторот на напредни воени способности како што се хиперсонични проектили, подводна роботика и вештачка интелигенција. Овие софистицирани машини ќе бидат опремени со најсовремени сензори и вооружени системи, а ќе се користат за надзор, извидување, логистички операции, но и за директни подводни напади.

Одговор на прикриените операции на Москва и Пекинг

Иако тројцата министри за одбрана на самитот во саботата избегнаа директно да одговорат дали дроновите се насочени против Русија и Кина, воениот пакт се смета за директен одговор на нивните активности.

Британските официјални лица веќе ја обвинија Москва за тајни операции и шпионажа врз подморските кабли и цевководи во Северниот Атлантик, за кои тврдат дека се од витално значење за секојдневниот живот на граѓаните. Регистриран е и пораст од 30% на присуството на руски воени пловила во британските води. Истовремено, постојат сериозни сомнежи дека кинески бродови намерно оштетиле подморски кабли во водите околу Тајван и на шведска територија.

Нуклеарните подморници остануваат главен предизвик

Паралелно со дроновите, сојузот продолжува да работи и на „Првиот столб“ – изградба на моќни нападни подморници на нуклеарен погон во Велика Британија и Австралија.

За Канбера ова претставува историско засилување на воената моќ, со оглед на тоа што Австралија е дури втората земја во историјата (по Обединетото Кралство) на која Вашингтон се согласи да ѝ ја отстапи оваа елитна воена технологија. Но, проектот се соочува со логистички предизвици: новите подморници ќе бидат подготвени дури во 2040-тите години. Како преодно решение, САД и Велика Британија ќе ротираат свои нуклеарни подморници во Австралија, а во меѓувреме Канбера ќе купи и половни американски подморници.

Американскиот министер за одбрана, Пит Хегсет, потврди дека планот за ротација на силите тече според предвиденото и дека првиот персонал на американската морнарица пристигнува во Австралија во текот на оваа година.