Познат кардиолог советува: „По 20 години лекување пациенти со срцев удар, научив дека овие 5 работи никогаш не треба да ги правам пред 9 часот наутро

Точка

10/07/2026

11:39

800

Големина на фонт

а а а

Д-р Санџај Бојрај е специјалист по интервентна кардиологија со сертификат од областа на функционалната медицина и основач на Институтот за функционална медицина „Лагуна“.

Се смета за еден од пионерите во поврзувањето на современата кардиологија со промените во животните навики, а како национален едукатор на Институтот за функционална медицина со години ги обучува лекарите за тоа како исхраната и секојдневните навики влијаат врз здравјето на срцето.

По повеќе од две децении работа со пациенти кои доживеале срцев удар, тој издвоил пет работи што никогаш не ги прави пред девет часот наутро.


Во текст за „CNBC Make It“, тој напишал:

„Претходно пишував за навиките што ги избегнувам по 7 часот навечер, но она што го правиме веднаш по будењето може да биде уште поважно за здравјето на срцето.

Токму во утринските часови срцето поминува низ најинтензивни промени. Тогаш расте нивото на хормонот кортизол, крвниот притисок почнува да се зголемува, а варијабилноста на срцевиот ритам се намалува додека организмот преминува од состојба на одмор во состојба на целосна активност.

Бројни истражувања покажале дека најголем број срцеви удари и случаи на ненадејна срцева смрт се случуваат токму во првите неколку часа по будењето. Затоа, она што го јадеме и пиеме наутро, како и колку сме изложени на стрес, може да има многу поголемо влијание отколку што повеќето луѓе претпоставуваат.

Како татко на три деца, добро знам колку утрата можат да бидат хаотични. Сепак, по повеќе од 20 години работа како кардиолог, постојат одредени работи што никогаш не ги правам пред девет часот.“

Засладени кафиња

Големите кафиња со различни вкусови и додатоци често содржат меѓу 30 и 50 грама шеќер, и тоа пред воопшто да сте појадувале.

Таквата количина шеќер нагло го зголемува нивото на гликоза во крвта, предизвикува силен одговор на инсулинот и долгорочно може да придонесе за метаболички нарушувања. Освен тоа, многу брзо повторно ќе почувствувате глад.

Печива за појадок

Кроасани, мафини и слични печива претставуваат комбинација од рафинирани јаглехидрати и заситени масти, а истовремено содржат многу малку влакна и протеини.

Резултатот е нагло зголемување на енергијата, а потоа исто толку брз пад. Таквите осцилации не се она што му е потребно на срцето на самиот почеток од денот.


Преработени месни производи

Сланина, колбаси и шунка често содржат големи количества сол и заситени масти, а многу производи имаат и нитрати — конзерванси кои, кога редовно се внесуваат, се поврзуваат со зголемен ризик од кардиоваскуларни заболувања.

Повременото консумирање не е проблем, но секојдневното внесување на овие намирници може да претставува ризик.

Енергетски пијалаци

Ова е правило од кое, вели кардиологот, никогаш не отстапува.

Енергетските пијалаци обично содржат големи количества кофеин, шеќер и други стимуланси кои дополнително го оптоваруваат кардиоваскуларниот систем. Тие можат да го забрзаат работењето на срцето, да го зголемат крвниот притисок и кај некои луѓе да предизвикаат нарушувања на срцевиот ритам, особено веднаш по будењето, кога организмот природно се подготвува за дневните активности.


Кафе без појадок

Прескокнувањето на појадокот само по себе не мора да биде нездраво, особено ако некој свесно практикува повремен пост, внесува доволно течности, го започнува денот полека и не е под стрес.

Проблемот настанува кога луѓето всушност не постат, туку само брзаат низ утрото. Многу од моите пациенти пијат кафе на празен стомак, одговараат на деловни пораки, земаат лекови без храна и функционираат исклучиво благодарение на адреналинот. Веќе околу десет часот нивниот нервен систем е премногу стимулиран, додека нивото на шеќер во крвта нагло осцилира.

Како што старееме, организмот сѐ потешко ги поднесува таквите промени. Затоа, утринската рутина што вклучува доволно течности, хранлив појадок и неколку мирни моменти може да му помогне на телото да функционира онака како што природно е предвидено.

Како изгледа утрото на еден кардиолог

„Мојата утринска рутина не е комплицирана. Поважно ми е да бидам доследен отколку да се стремам кон совршенство.

Најмногу внимание посветувам на внесот на протеини, влакна и течности, но и на тоа денот да не го започнам под голем стрес.

Тоа најчесто значи јајца со овошје или младо сирење со бобинки и јаткасти плодови. Често избирам и грчки јогурт или овесни снегулки со чиа семки. Понекогаш јадам само дел од појадокот додека им подготвувам ужина на децата, а остатокот го завршувам нешто подоцна.

Пред првата шолја кафе задолжително пијам вода, бидејќи не сакам кофеинот да биде првиот сигнал што моето тело ќе го добие по будењето.


Исто така верувам дека многумина го потценуваат влијанието на нервниот систем врз здравјето на срцето.

Пред какви било значајни промени во исхраната или начинот на живот, советувам да се консултирате со вашиот лекар. Сепак, на речиси сите пациенти им го кажувам истото: избрзаното и стресно утро го менува начинот на кој функционира организмот.

Дури и пет минути бавно дишење, кратка прошетка, истегнување или излегување на утринско сонце можат да му помогнат на телото многу полесно да премине од одмор кон дневни активности.“