Преговорите за новите европски правила за правата на патниците во воздушниот сообраќај повеќепати беа блокирани. По повеќе од 13 години, реформата на почетокот на оваа седмица ја помина и последната пречка – министрите на земјите членки на Европската Унија, исто така, дадоа зелено светло за измените. Особено долго траеше несогласувањето околу висината на надоместоците и прагот за нивна исплата, пишува „DW“.

Земјите членки на Европската Унија првично сакаа патниците во иднина да имаат право на надоместок дури по четири часа доцнење на летот, а износите да бидат пониски од досегашните. На крајот, условите во основа останаа исти: патниците имаат право на надоместок ако нивниот лет доцни најмалку три часа.

Колкав е надоместокот?

Во зависност од должината на летот, надоместокот изнесува:

• 250 евра за летови до 1.500 километри
• 400 евра за летови до 3.500 километри и за летови во рамките на Европската Унија
• 600 евра за летови подолги од 3.500 километри кои не се одвиваат исклучиво во рамките на Европската Унија

Овие прагови важат и кога летот е целосно откажан, под услов патникот да биде известен за откажувањето помалку од 14 дена пред планираното поаѓање.

Кои се дополнителните услови?

Предуслов за остварување на правото на надоместок е авиокомпанијата да е одговорна за доцнењето или откажувањето на летот. Новина е што сега прецизно ќе бидат наведени таканаречените вонредни околности за кои превозникот не сноси одговорност, на пример:

• патници кои се однесуваат насилно или непримерно
• неповолни временски услови
• природни катастрофи
• штрајкови на аеродромите 

Авиокомпанијата, сепак, ќе мора да докаже дека токму тие околности биле директна причина за нарушувањето на воздушниот сообраќај.

Во рок од 96 часа по завршувањето на патувањето, авиокомпаниите ќе мора да ги известат патниците за нивните права и за начинот на нивно остварување. Потоа патниците имаат девет месеци за поднесување барање. По истекот на тој рок, авиокомпанијата мора во рок од 30 календарски дена да го исплати надоместокот или да му образложи на патникот зошто во конкретниот случај нема право на обесштетување.

Целта на Европската Унија е да ја поедностави постапката за поднесување барања и да им овозможи на поголем број патници да ги остварат своите права. Во иднина треба да постои и доброволен сертификат на Европската Унија за правата на патниците во воздушниот сообраќај, со кој авиокомпаниите ќе можат да потврдат дека работат во согласност со европските прописи.

Што ново се воведува?

Децата помлади од 14 години треба да можат да седат покрај своите родители во авионот без дополнителен надоместок за резервација на седиште. Истото ќе важи и за бремените жени, како и за лицата со намалена подвижност и нивните придружници.

Авиокомпаниите, исто така, ќе мора бесплатно да ги исправат правописните грешки во имињата на билетите и без дополнителни трошоци да ја испечатат картата за влез во авионот („Boarding pass“) за патниците кои веќе извршиле пријава за летот.

Давателите на услуги за воздушен превоз во иднина стандардно ќе мора да ја прикажуваат цената на билетот заедно со рачниот багаж. Со тоа треба да се олесни споредувањето на цените. Истовремено, авиокомпаниите и понатаму ќе можат да нудат поевтини билети на патници кои доброволно ќе се откажат од внесување поголем ранец во кабината.

Патниците кои ќе бидат принудени да патуваат во пониска класа од онаа што ја резервирале („downgrade“) автоматски ќе добијат поврат на дел од уплатениот износ во рок од 14 дена. Висината на повратот ќе зависи од цената на билетот и од должината на летот.

Правилата, исто така, појасно ќе дефинираат на што имаат право патниците во случај на нарушување на планираното патување. По два часа чекање имаат право на освежување, по три часа на оброк, а потоа на секои пет часа на дополнителен оброк, при што се предвидени најмногу три оброци дневно. Покрај тоа, имаат право на пристап до интернет и на најмалку два телефонски повици.

Патниците кои ќе купат билет за појдовен и повратен лет, но нема да го искористат појдовниот лет или дел од него („no-show“), и понатаму ќе можат да го искористат повратниот лет. За тоа нема да смее да им биде наплатен дополнителен надоместок. Ова е важно бидејќи во практиката понекогаш е поевтино да се купат поврзани летови, па патниците свесно не користат еден дел од патувањето или, пак, ненамерно го пропуштаат летот.

Кои права важат во случај на алтернативен превоз?

Ако поради некое нарушување е потребно ноќевање, патниците мора бесплатно да бидат сместени во хотел и да им биде обезбеден бесплатен превоз од аеродромот до сместувањето и назад.

Ако авиокомпанијата не обезбеди таква помош, патниците можат сами да најдат разумно решение, а потоа да побараат поврат на трошоците.

Во голем број случаи патниците ќе имаат право на алтернативен превоз до својата крајна дестинација. Тоа може да вклучува:

• друг аеродром во близина на крајната дестинација
• друга маршрута на патување
• превоз со друга авиокомпанија
• дури и превоз со воз

Условите на патувањето при тоа мора да бидат споредливи со првично резервираните опции. На пример, патниците кои резервирале директен лет не смеат да бидат принудени да користат повеќе преседнувања.

Авиокомпанијата мора да понуди таква алтернатива во рок од три часа. Во спротивно, патниците можат сами да го организираат пристигнувањето до својата дестинација. Во тој случај авиокомпанијата мора да ги надомести трошоците во износ до најмногу четирикратната вредност на првичната цена на билетот.

Досега не постоеше таква горна граница, па за патниците кои купиле многу евтини билети, а потоа морале да купат скапи билети на денот на патувањето, оваа реформа би можела да претставува влошување во однос на сегашните правила.