Лимфните јазли се дел од лимфниот систем, кој му помага на телото да се одбрани од инфекции. Кога ќе се зголемат, најчесто може да се напипаат како грутки на вратот, под брадата, под пазувите или во препоните, наведува австралиската државна здравствена служба „Healthdirect“.

Според оваа служба, најчеста причина за зголемени лимфни јазли е вирусна инфекција. Од 100 лица со зголемени лимфни јазли, само едно, ако и толку, веројатно има рак, а кај младите оваа веројатност е уште помала. Слични податоци наведува и медицинскиот прирачник „MSD“: помалку од еден процент од луѓето со зголемени лимфни јазли веројатно имаат рак.

Најчести причини

Јазлите обично отекуваат во близина на местото на инфекцијата. Воспаление на грлото предизвикано од вирус може да доведе до отекување на лимфните јазли на вратот, а инфекција на ногата до отекување на јазлите во препоните. Меѓу причините, „Healthdirect“ ги наведува вирусните инфекции, како што е инфективната мононуклеоза, бактериските инфекции како што е воспалението на крајниците, некои автоимуни заболувања, одредени лекови и егзема.

Зголемените лимфни јазли се и честа несакана појава по примањето некои вакцини против КОВИД-19. Во тој случај, обично се јавуваат само на едната страна, под пазувата на раката во која е примена вакцината. Не се опасни и најчесто исчезнуваат сами во рок од неколку недели.

Ирската здравствена служба „HSE“ наведува дека отечените лимфни јазли треба да се намалат во рок од две недели. Ретко, нивното отекување е предизвикано од посериозни заболувања, како што се леукемијата или лимфомот.

Болката не е сигурен показател

Експертите од американскиот онколошки центар „MD Anderson“ истакнуваат дека е погрешно верувањето оти ракот секогаш предизвикува болка. Лимфните јазли зголемени поради лимфом најчесто не се болни. Инфекциите се честа причина за отекување на лимфните јазли кај младите. Според нивната процена, ракот е причина кај веројатно помалку од половина од луѓето со зголемени лимфни јазли, дури и во постарата возраст.

Во медицинскиот прирачник „MSD“ се наведува дека ракот обично предизвикува лимфните јазли да станат многу тврди и меѓусебно слепени.

Кога треба да се јавите на лекар

„Healthdirect“ советува итно да се побара лекарска помош ако, покрај зголемените лимфни јазли, се појават и покачена телесна температура, ноќно потење, необјасниво губење на телесната тежина или лесно појавување модринки и крвавење. Преглед е потребен и кога лимфните јазли се зголемени подолго од две недели, кога растат или кога лицето претходно имало рак.

„HSE“ додава дека треба да се обратите на лекар и кога лимфните јазли се тврди или не се поместуваат при притисок, кога се наоѓаат непосредно над или под клучната коска, кога нема други знаци на заболување или инфекција, како и кога голтањето е многу отежнато.

Според советите на здравствената служба на Северна Ирска, треба да се повика итна медицинска помош ако, покрај отечените лимфни јазли, лицето има големи тешкотии со дишењето или со голтањето на сопствената плунка.

Лицата кои немаат предупредувачки симптоми и се чувствуваат добро можат, според медицинскиот прирачник „MSD“, да почекаат една недела за да видат дали лимфниот јазол ќе се врати во нормална состојба пред да се обратат на лекар.

Како се поставува дијагнозата

Лекарот ќе праша за симптомите и ќе го прегледа пациентот, а понекогаш, само врз основа на тоа како изгледа лимфниот јазол и каков е на допир, може да ја процени причината. Кај обична вирусна инфекција често не се потребни дополнителни испитувања. Во други случаи се прават крвни анализи или ултразвучен преглед, а ако постои сомневање за рак, може да биде потребна биопсија на лимфниот јазол, наведува „Healthdirect“.

Лекувањето зависи од причината. Лимфните јазли отечени поради вирус не бараат посебна терапија, а кај бактериска инфекција лекарот може да препише антибиотици.