Десет приказни од денешните топ и најчитани вести: Македонија, новата фабрика во БиХ, дигиталното евро, науката и најважните настани од регионот и светот.
Од јавните неплатени сметки и скопскиот мост, до новата фабрика во БиХ, дигиталното евро и настаните што го привлекоа вниманието во светот — вечерва издвојуваме 10 вести од денешните топ и најчитани објави на Точка. Изборот за 8 ноември 2026 година ги собира важните, корисните и најзабележаните приказни на едно место.
1. Неплатени сметки од над 700 милиони евра во јавниот сектор
Доспеаните неплатени обврски на јавниот сектор заклучно со септември надминуваат 700 милиони евра, според анализата на Телма врз податоци од Министерството за финансии. Тоа е раст од над 100 милиони евра за една година; станува збор за задоцнети плаќања, а не за вкупниот јавен долг.
Македонски денари — илустративна фотографија; фото: Фактор
Железничките претпријатија и ЕСМ се меѓу најголемите должници. Темата е важна и за фирмите што чекаат наплата: доцнењето на јавните субјекти може да се пренесе врз нивната ликвидност и врз плаќањата кон добавувачите.
Прочитајте ја целата вест на Точка
2. Рок до 20 ноември за 3.000 студентски стипендии
За студентите и нивните семејства, ова е веста што вреди да се зачува: пријавувањето за 3.000 стипендии за студиската 2026/2027 година трае до 20 ноември. Конкурсот на МОН предвидува електронска пријава и три групи со различни услови.
УКИМ во Скопје — архивска фотографија; фото: Методи Здравев / Слободен печат
Стипендиите за програмите од стратешки интерес изнесуваат 18.000 денари месечно, а за социјалната група и групата за висок успех — 6.050 денари, за девет месеци. Кандидатите избираат само една група и треба внимателно да ја проверат потребната документација.
Прочитајте ја целата вест на Точка
3. Лунарната база почнува со логистика, а не со астронаути
НАСА ја проширува подготовката за идно присуство кај Јужниот Пол на Месечината преку роботски достави, транспорт и енергија. Во програмата CLPS 2 се избрани осум компании што ќе се натпреваруваат за конкретни мисии.
Уметничка претстава на идно живеење и работа во лунарна база; илустрација: НАСА
Договорната рамка има максимална комбинирана вредност до 10 милијарди долари за десет години — тоа не е веќе исплатена сума. Приказната покажува колку работа е потребна меѓу едно слетување и одржливо живеење на Месечината.
Прочитајте ја целата вест на Точка
4. TikTok под европска лупа: кој го контролира кругот на препораки?
Европската комисија во прелиминарните наоди го проблематизира начинот на кој TikTok ги повторува сличните препораки и ризиците за малолетните и ранливите корисници. Во фокусот е таканаречениот „rabbit hole“ ефект, кога корисникот сѐ подлабоко влегува во тесен круг содржини.
Илустрација за европските правила за дигитални услуги; извор: Европска комисија
TikTok ги отфрла обвинувањата и тврди дека корисниците имаат контрола врз содржините. Постапката сѐ уште не е конечна пресуда или изречена казна; нејзината важност е во прашањето дали понудените контроли навистина овозможуваат лесен излез од алгоритамските препораки.
Прочитајте ја целата вест на Точка
5. Двајца загинати во автобуската несреќа во Хрватска
Двајца патници загинаа, а шест лица се тешко повредени во несреќата на автобус со српски регистарски таблички на автопатот А3 кај Иванич-Град, според информациите пренесени во денешниот текст на Точка. Хрватската министерка за здравство Ирена Хрстиќ ги потврди жртвите и згрижувањето на повредените.
Од местото на автобуската несреќа на А3 во Хрватска; фотографија од објавата на Точка
Автобусот излетал од коловозот и се превртел утрото околу 7:25 часот. Причината во објавениот извештај сѐ уште не е утврдена, па важно е да се разликуваат потврдените последици од претпоставките за тоа како се случила несреќата.
Прочитајте ја целата вест на Точка
6. Нова фабрика во БиХ најавува 14 плати годишно
Фабриката на Austro Panel во Горњи Вакуф-Ускопље е меѓу најчитаните деловни приказни денеска. Во објект од 20.000 квадратни метри ќе се произведуваат сендвич-панели за индустриски и други градби.
Фотографија од фабриката објавена во текстот на Супермен
Директорот Дарко Јуричиќ најавил австриски модел на исплата: тринаесетта плата во јуни и четиринаесетта во декември. Според пренесените информации, меѓу пријавените има и луѓе што работат во странство и сакаат да се вратат.
Прочитајте ја целата вест на Точка
7. Скопскиот „мост за ловење риба“ се приближува до пуштање во функција
Мостот „Генерал Михајло Апостолски“ повторно е во фокусот откако градоначалникот Орце Ѓорѓиевски објави дека се асфалтираат пристапните улици. Според неговата најава, решен е процесот на експропријација неопходен за пристапите.
Мостот „Генерал Михајло Апостолски“ — фотографија од објавата на Точка
Градоначалникот вели дека мостот наскоро ќе ги поврзе соседните општини и ќе го растовари сообраќајот. Во објавата нема конкретен датум за отворање, а експропријацијата на преостанатиот дел од булеварот продолжува.
Прочитајте ја целата вест на Точка
8. Дигиталното евро: плаќање без интернет, со готовината како избор
Дигиталното евро би овозможило секојдневни електронски плаќања со пари издадени од централната банка, вклучително и планирана офлајн употреба. Проектот сè уште не е пуштен во употреба.
Илустрација за дигиталното евро — извор: Европска централна банка
Техничката подготвеност за можно издавање во 2029 година е условен план што зависи од европската правна рамка. Банкнотите и монетите треба да останат достапни, а подготовките во еврозоната не значат автоматско воведување ново платежно средство во Македонија.
Прочитајте ја целата вест на Точка
9. Краков: истрагата продолжува по пронаоѓањето три тела во домот на осомничениот
Во денешното известување за нападот во Краков, Точка го пренесе новиот развој објавен доцна на 7 ноември: три тела биле пронајдени во домот на осомничениот во Островјец Швјентокшиски. Според Доналд Туск, станува збор за две жени и еден маж, најверојатно блиски членови на неговото семејство.
Интервенција на службите во Краков на 7 ноември — фото: Омар Маркес / Getty Images
Идентитетот, сродството и околностите на смртните случаи дополнително се утврдуваат. Полицијата ја испитува поврзаноста со нападот на плоштадот, а првичните сознанија за можниот мотив не се конечен заклучок на истрагата.
Прочитајте ја целата вест на Точка
10. Американската команда соопшти дека го онеспособила бродот „Худа“
Американската Централна команда соопшти дека воен авион на 7 ноември го погодил товарниот брод „Худа“ во Оманскиот Залив. Според CENTCOM, екипажот претходно игнорирал предупредувања поврзани со поморската блокада на Иран.
Архивска фотографија за американската поморска блокада — фото: преку Gulf News
Станува збор за образложение на американската страна. Објавената формулација е дека бродот е онеспособен, без потврда дека потонал, а во разгледаните извештаи нема потврден биланс на жртви од овој удар.
