На еден хрватски форум, корисниците ги споделија своите искуства од животот во „ветените земји“ и одговорија на прашањето: дали успеавте да заработите и да заштедите онолку колку што планиравте или и таму стана премногу тешко да се живее?

Еден корисник предупредува:

„Ако имаш менталитет на Непалци, Филипинци и останатите што доаѓаат во Хрватска, тогаш така ќе живееш и во ‘ветените земји‘. Клучот на преселбата е преселување на животот, а не само да одиш таму да работиш, да штедиш и да живееш за четири недели годишно во Хрватска. Таму луѓето се депресивни и несреќни“.

Понатаму објаснува дека вистинската придобивка од животот во развиените земји е во тоа што побрзо ќе се приспособиш, ќе ја прифатиш културата и ќе се асимилираш. Така животот станува поквалитетен, не само во финансиска смисла.

„Ако некому му станало претешко да живее во Австрија, замисли како е дури во Хрватска. Имам безброј примери. И самиот живеев во Лондон некое време, а сега чекам да ми се роди син, веројатно во Словенија (развиена земја), па повторно ќе се отселиме. Пријател се пресели во Берлин, најде работа, а имаше некои чудни алергиски реакции што во Загреб не можеше да ги реши – опасно, му отекуваше јазикот. Во Берлин, за една вечер, Итна помош, болница, терапија и човекот е здрав. Тоа е многу поголема придобивка од 10.000 евра заштедени на сметка“.

Финансиската реалност на гастарбајтерите

Еден пар во средни триесетти години, со просечни примања, го опиша својот успех во штедењето:

„Успеваме да заштедиме доста. Едниот има средно стручно образование, другиот високо образование. Триесет проценти од платата одат на основни трошоци – кредит за куќа, режиски трошоци, храна, осигурувања, градинка... По тоа секој месец остануваат 5000 куни за трошење, штедење или инвестирање“.

Друг корисник планира преселба во северна Европа:

„Во ноември оваа година со околу 7000 евра заштеда планирам да се преселам во северна Германија, Ирска, Шведска, Данска или Холандија. 27 години, сингл, завршена гимназија, англиски Ц1/Ц2, германски А1/А2. Отсекогаш сум ја сакал северна Европа, а во Шведска би сакал да живеам во Гетеборг, Стокхолм, Лулео или Кируна. Би сакал за почеток да работам што било, макар да бидам сточар или градежник. Дајте ми совети како да се снајдам“.

Навики што одлучуваат за успехот

Искуството покажува дека само преселбата не е доволна.

„Ако заминеш во странство и продолжиш да живееш ист, идентичен живот како во Хрватска – нов автомобил на кредит, нов кредит колку да се има, вработување во првата фирма што ќе ја најдеш и закотвување на минималец, да не го учиш јазикот, да работиш кај ‘нашите‘ – сè ќе ти биде исто. Ако имаш нешто повеќе амбиција и план, ќе ти биде одлично. И сопругата и јас успеавме многу повеќе отколку што некогаш се надевавме“.

Друг корисник го додава своето искуство од Австрија:

„Работев како координатор во авиокомпанија, 2300 евра нето, стан околу 900 евра, плус режии и карта за аеродром 55 евра. Трошоци за храна 600-700 евра. На крај заштедував околу 500 евра месечно. Ако си со сопруга или девојка, две плати прават разлика – може да се заштеди значително повеќе. Јас сега имам одличен договор бидејќи фирмата плаќа хотел и автомобил – што е среќа“.

Разлики во стандардот и општествениот живот

Не се сите искуства исти. Младите работници често работат интензивно, штедат, но малку уживаат.

„Мој братучед работи во Германија во дваесеттите, физички работник, плата над 3000 евра. Заштедува, но не живее – стан дели со неколку луѓе, општествениот живот речиси и да не постои. Но млад е и совршено е во ред. Сепак, колкумина не живеат, туку само работат и доаѓаат дома да се стуткаат? Дали штедат нешто? Ако си подготвен да живееш многу скромно, да. Ако сакаш да живееш како просечна личност, дефинитивно не“.

Дури и повисоките плати не гарантираат брзо финансиско зајакнување:

„Дури и ако заработуваш 3000+ евра, што е многу во тие земји, не е доволно за инвестиции. Во Австрија, ако можеш секој месец да одвоиш 1000 евра, тоа се 12-13 илјади годишно. Потребни ти се 10 години да заштедиш доволно за недвижност што таму никогаш не би можел да ја купиш“.

Семејството и општеството – непроценливо

Многумина истакнуваат дека финансиската сигурност не е сè.

„Живееме во Австрија, и двајцата со високо образование, имаме две деца и недвижност. Со кредит и трошоци за живот секој месец ни остануваат околу 3000 евра. Со тоа што јас сум на породилно отсуство, па не примам цела плата. Нам единствено ни недостига семејството и друштвото – за викенд нема кај кого на кафе или колач, како во Хрватска каде секогаш ќе навратиш кај своите или кај свекрвата. Тука имаме пријатели, но тоа не се пријателства како оние што ги стекнуваш цел живот во Хрватска“.

Клучот на успехот: план, приспособување и штедење

„Секако дека се успева. Зависи од тебе дали ќе потрошиш сè или приоритет ти е штедењето. Јас со просечна плата плаќав кирија, живеев без откажувања, праќав пари на родителите и штедев повеќе отколку што имав во Хрватска. Инфлацијата се чувствува, особено околу храната, бидејќи тоа не е опционален трошок. Ако можев да живеам во Хрватска на „хардкор“ ниво, можам и овде во Ирска“.