Некои болести почесто „доаѓаат“ од таткото, додека една посебно го следи наследството на мајката – и тоа речиси неизбежно.

Дијабетес тип 2 – склоноста доаѓа од таткото

Дијабетесот тип 2 е метаболичка состојба која често се наследува. Иако начинот на живот и исхраната играат значајна улога, истражувањата покажуваат дека генетската предиспозиција почесто се пренесува од таткото на децата.

„Децата чиј татко има дијабетес тип 2 имаат значително поголем ризик да ја развијат болеста, дури и ако водат здрав живот. Генетиката може да ја зголеми склоноста, но превенцијата е можна преку контрола на исхраната и редовни прегледи“, објаснува лекарката Клер Грејнџер.

Совети за превенција:

• Редовни медицински прегледи

• Одржување здрава телесна тежина

• Следење на симптоми како зголемена жед, замор и често мокрење

Астма – наследна компонента од таткото

Астмата е хронична болест на дишните патишта која може да се развие во ран детски период или во возрасна доба. Истражувањата покажуваат дека ризикот за развој на астма почесто се пренесува од таткото, особено ако и двајцата родители имаат респираторни проблеми.

„Ако таткото има астма или алергиски болести, децата имаат поголем ризик да развијат астма или поленски алергии. Генетиката игра клучна улога, но и околината, како изложеност на алергени, може да ги влоши симптомите“, вели д-р Грејнџер.

Рана дијагноза и соодветно лекување можат значително да го подобрат квалитетот на живот и да спречат компликации.

Акни – наследни особини кои доаѓаат од таткото

Многумина мислат дека акните се проблем само кај адолесценти, но тие можат да се појават и во возрасна доба. Генетската предиспозиција, особено од таткото, влијае на:

• Количината себум што ја произведува кожата

• Начинот на реакција на кожата на бактерии и воспалителни процеси

• Интензитетот и траењето на акните

„Ако таткото има историја на упорни акни, постои поголема шанса дека и неговите деца ќе развијат слични проблеми, било во тинејџерските години или во возрасна доба“, објаснува д-р Грејнџер.

Единствената болест која речиси неизбежно се пренесува од мајката – хемофилија

За разлика од претходните состојби, хемофилијата речиси секогаш се пренесува од мајката. Ова е генетско нарушување кое влијае на згрутчувањето на крвта и се наследува преку X хромозомот.

„Синовите на жени носители на генот за хемофилија имаат речиси 50% шанса да ја развијат болеста, додека ќерките можат да бидат носители. Ова е класичен пример на болест која го следи мајчинското наследство“, објаснува д-р Грејнџер.

Рана дијагноза и генетско советување се од клучно значење за спречување сериозни компликации кај хемофилијата.

Генетиката не е судбина – но предупредувањето е важно

Иако наследувањето на болести не значи дека личноста сигурно ќе ја развие, познавањето на генетската историја на семејството може да биде пресудно за превенција. Редовни лекарски прегледи, здрав начин на живот и внимавање на првите симптоми можат значително да го намалат ризикот од сериозни здравствени проблеми.

„Знаењето за семејната историја на болести нѝ овозможува да дејствуваме превентивно, пред болеста навистина да се појави“, заклучува д-р Грејнџер.