Покачениот крвен притисок може да ги оштети ѕидовите на артериите, да го зголеми ризикот од коронарна срцева болест и мозочен удар, а со текот на времето може да го оптовари срцевиот мускул и да придонесе за срцева слабост.

Како делува сокот од цвекло?

Според научниците и кардиолозите, дневна чаша сок од цвекло може да помогне во природното намалување на покачениот крвен притисок како дел од здрав начин на живот кој вклучува урамнотежена исхрана и физичка активност. Сепак, сокот од цвекло не е замена за лекови ниту за лекарски совет. Истражувачите наведуваат дека може да биде едноставен додаток во секојдневната рутина за зачувување на здравјето на срцето, но не и самостојно решение.

Клучна улога имаат природните нитрати од цвеклото, кои помагаат во регулирањето на крвниот притисок. По внесувањето во организмот, нитратите се претвораат во азотен оксид, кој помага во опуштање и ширење на крвните садови во процес наречен вазодилатација. Истражувањата покажуваат дека сокот од цвекло може да го намали крвниот притисок, иако ефектот варира од студија до студија. Покрај цвеклото, богати со нитрати се и други намирници, како спанаќ, целер, кељ, зелена салата и друго зеленчук.

Истражувањата исто така укажуваат дека редовното консумирање сок од цвекло може да помогне во контролата на крвниот притисок кај лица со хипертензија. Некои студии покажале дека може да ја подобри и снабденоста на мускулите со кислород и да придонесе за подобра издржливост при напор. Сокот од цвекло е и извор на калиум, витамин Ц и антиоксиданси.

Што покажуваат студиите?

Студија на научници од Универзитетот „Queen Mary“ во Лондон покажала дека пациентите со покачен крвен притисок кои секојдневно пиеле 250 милилитри сок од цвекло забележале намалување на притисокот. Според податоците, просечното намалување изнесувало околу 8/4 mmHg, што кај многумина било доволно притисокот да се врати во понормален опсег.

Истражувачите овој ефект го припишуваат на високото ниво на неоргански нитрати во цвеклото и другото лиснато зеленчук, како зелка и салата. Важноста на овие резултати дополнително ја нагласува податокот дека зголемување на крвниот притисок од 2 mmHg го зголемува ризикот од смрт од срцеви болести за седум проценти, а од мозочен удар за 10 проценти.

Студијата исто така покажала дека ефектите биле најизразени три до шест часа по консумацијата, но останале видливи и по 24 часа. Кога учесниците престанале да пијат сок, крвниот притисок се вратил на претходните нивоа. Не биле забележани значајни несакани ефекти, освен што урината може да добие розева или црвенкаста боја.

„Ова истражување покажува дека дневната доза неоргански нитрати може да биде ефикасна во намалување на крвниот притисок, а предност е што може да се внесе преку цвекло и друго лиснато зеленчук“, изјави раководителката на истражувањето, професорката Амрита Ахлувалија од Универзитетот „Queen Mary“ во Лондон. Сепак, Британската фондација за срце нагласува дека се потребни поголеми истражувања за цврсти препораки.

Посебна студија на истражувачи од Универзитетот во Ексетер покажала дека ефектот на сокот од цвекло врз намалување на притисокот бил особено изразен кај постари лица. Научниците сметаат дека тоа може да е поврзано со промените во оралниот микробиом, односно бактериите во устата кои помагаат во претворањето на нитратите во азотен оксид.

„Оваа студија покажува дека храната богата со нитрати го менува оралниот микробиом на начин што може да доведе до намалување на воспалението и намалување на крвниот притисок кај постарите лица. Тоа отвора простор за подлабоки истражувања за влијанието на животниот стил и биолошкиот пол врз реакцијата на луѓето на внес на нитрати“, изјави коавторот на студијата, професорот Енди Џонс од Универзитетот во Ексетер.

„Освен што има впечатлива боја, сокот од цвекло природно е богат со нитрати. Истражувањата укажуваат дека тие можат да помогнат во циркулацијата, намалувањето на покачениот крвен притисок и подобрувањето на спортските перформанси. Нитратите делуваат така што во организмот се претвораат во азотен оксид, кој ги опушта крвните садови и овозможува подобар проток на крв“, објасни Барнаби Малинсон, извршен директор на компанијата „James White Drinks“. Сепак, оваа изјава треба да се чита внимателно, бидејќи доаѓа од претставник на индустријата, а не од независна здравствена институција.

На што треба да внимавате?

Британската фондација за срце наведува дека, и покрај маркетингот за придобивките од сокот од цвекло, сè уште нема доволно научни докази за конкретни диететски препораки. Иако истражувањата, вклучително и некои финансирани од „BHF“, го поврзуваат сокот од цвекло со намалување на крвниот притисок, досегашните студии се спроведени на мал број луѓе.

„Најдобар начин за контрола на покачениот крвен притисок е редовно земање на пропишаната терапија, физичка активност и здрава исхрана. Иако не е чудотворен лек, цвеклото може да биде дел од здрава исхрана, во која значаен дел треба да сочинуваат овошје и зеленчук“, наведуваат од „BHF“.

„Ако пиете сок од цвекло, имајте предвид дека порција од 150 милилитри се смета како само една од препорачаните петдневни порции и природно содржи околу 10 грама шеќер. Внесот на шеќер, вклучително и од овошни и зеленчукови сокови, треба да се ограничи на 30 грама дневно. Концентрираните шотови од сок од цвекло често содржат повеќе нитрати, но и повеќе шеќер, па важно е да се провери декларацијата.“

Доколку земате лекови за намалување на крвниот притисок, задолжително консултирајте се со лекар пред редовно консумирање сок од цвекло. Прекумерното намалување на притисокот исто така може да биде штетно. Цвеклото е богато со оксалати, па кај лица склони кон бубрежни камења може да го зголеми ризикот од нивно формирање.