Пристигнуваат големи промени поради војната во Иран: На маса се ваучери и строга контрола на резервите, вака ЕУ ќе ги заштити граѓаните

Пакетот мерки наречен „AccelerateEU“ предвидува предлог-измени во даночната политика за да се обезбеди даноците на електричната енергија да бидат пониски од даноците на фосилните горива, како и мерки за оптимизација на распределбата на авионското гориво меѓу земјите членки со цел да се избегне недостиг на снабдување.

Комисијата истакнува дека координацијата меѓу земјите членки е клучна, пред сè координираното полнење на складиштата за гас, за да се избегне сите членки истовремено да купуваат гас на пазарот и со тоа да ја зголемат неговата цена. Се предвидува воспоставување опсерваторија за горива, која ќе ги следи производството, увозот, извозот и нивото на резерви на горива за транспортниот сектор во ЕУ. Опсерваторијата треба да овозможи брзо препознавање на потенцијален недостиг и во случај на итно ослободување на резервите, формирање насочени мерки за одржување на избалансирана распределба на горивото. Опсерваторијата особено ќе ја следи состојбата на пазарот на авионски горива.

Во ЕУ расте загриженоста поради можен недостиг од керозин, бидејќи 20 отсто од европските потреби за авионско гориво минуваат низ Ормускиот теснец. „Криза со снабдувањето со авионско гориво би можела да настане многу брзо, поради што цените на авионските билети би можеле да пораснат, а тоа би можело да доведе и до откажување летови“, изјави еврокомесарот за енергетика Дан Јоргенсен. Затоа Комисијата ги повикува земјите членки да го зголемат производството на керозин во европските рафинерии. Во однос на авионските горива, Комисијата најавува дека ќе ја појасни постојната флексибилност на законите што се однесуваат на воздухопловниот сектор.

За заштита на потрошувачите и индустријата од високите цени на енергијата, се предвидува можност државите членки да обезбедат доходовна поддршка за домаќинствата, енергетски ваучери и да ги намалат акцизите на електричната енергија за ранливите домаќинства. Комисијата најавува дека ќе донесе и Привремена рамка за државна помош, која на националните влади ќе им обезбеди дополнителна флексибилност, вклучително и итни мерки за поддршка на најизложените економски сектори.

Една од мерките е забрзување на преминот кон чиста енергија произведена во ЕУ, која ќе ги замени нафтата и гасот. Комисијата најавува дека до летото ќе претстави акциски план за електрификација, кој ќе вклучува мерки за отстранување на пречките за електрификација на индустрискиот, транспортниот и градежниот сектор. За електрификацијата е потребна соодветна преносна мрежа што би можела брзо да го прифати производството од ветроелектрани и хидроелектрани.

Комисијата најавува дека ќе претстави законодавен предлог за мрежни надоместоци и оданочување, обезбедувајќи, меѓу другото, електричната енергија да се оданочува помалку од фосилните горива. Комисијата наведува дека е потребно да се засилат инвестициите во енергетската транзиција, при што земјите членки можат да користат дел од средствата од фондот за закрепнување од пандемијата и кохезиските средства. Комисијата проценува дека за енергетската транзиција се потребни инвестиции во висина од 660 милијарди годишно до 2030 година. Тоа нема да може да се обезбеди со јавни средства, па затоа ќе треба да се мобилизира приватен капитал.

Еврокомесарот за енергетика Јоргенсен е прилично песимистичен во однос на енергетската состојба во следните неколку месеци. Тој нагласи дека дури и во најдобар случај состојбата на енергетскиот пазар ќе биде прилично лоша. Додаде дека во следните неколку години не очекува стабилизација на пазарот на течен природен гас. И покрај тоа, „нема да го менуваме нашиот план за откажување од рускиот гас и би било голема грешка повторно да почнеме да увезуваме гас од Русија“, истакна Јоргенсен.