Додека Русија масовно произведува илјадници евтини борбени дронови, НАТО сојузниците во моментов ги соборуваат со скапи ракети вредни и до еден милион долари.
Во мирен рурален предел во Шведска, новинарите на „The Telegraph“ имале можност да присуствуваат на револуционерно тестирање на нов систем кој би можел да ги промени правилата на современото војување со дронови. Станува збор за системот „Kreuger“ на шведската компанија „Nordic Air Defence“ (NAD), кој претставува евтин и ефикасен одговор на сè поголемата закана од евтини беспилотни летала.
„Во суштина, тоа е летечки мобилен телефон со боева глава“, објаснил Доминик Сурано, воздухопловен инженер во „NAD“, непосредно пред пробното лансирање. Системот е со големина на кутија за чевли, опремен со кревок пропелер и донекаде потсетува на играчка-подморница. Но токму во тоа се крие неговата сила.
Додека Русија масовно произведува илјадници евтини напаѓачки дронови, земјите-членки на НАТО во моментов ги соборуваат со ракети што чинат околу еден милион долари.
„Дроновите од хоби-класа се меѓу најсмртоносните оружја на боиштата. Гледаме дронови од 500 долари како уништуваат тенкови вредни 20 милиони долари“, предупредил Сурано.
Цената на еден „Kreuger“ изнесува околу 10.000 долари (приближно 8.000 британски фунти). Системот користи вештачка интелигенција за да го лоцира непријателскиот дрон, да му се приближи на растојание за напад и потоа да ја активира боевата глава.
За време на тестирањето, „Kreuger“ успешно го лоцирал целниот дрон, ја коригирал траекторијата по првото промашување и при вториот обид активирал лажна боева глава во рамките на радиусот на експлозијата.
„Станува збор за физички контакт и заканата исчезнува“, изјавил Сурано по успешното тестирање.
Тобијас Билстром, поранешен шведски министер за надворешни работи и директор за стратегија во „NAD“, по успешното лансирање изјавил:
„Убеден сум дека го имаме одговорот, бидејќи го решивме проблемот со исплатливоста на противвоздушната одбрана“.
Тој нагласил дека системот е изработен исклучиво од компоненти кои не се од кинеско потекло, што овозможува масовно производство дури и во услови на трговски кризи.
„Сакаме овој пресретнувач најпрво да го користат украинските вооружени сили, а потоа неговата употреба да се прошири и во поширокото европско семејство“, истакнал Билстром.
Компанијата веќе развива и следна верзија на системот, која би користела електромагнетен импулс за попречување и неутрализирање на дроновите.
Џејмс Хипи, поранешен британски министер за вооружени сили, смета дека овој систем има голем потенцијал и за британската армија.
„Ако ги погледнете дроновите и ракетите што Иран ги лансираше кон Израел, сè беше осмислено така што истовремено ќе навлезе во воздушниот простор и ќе создаде повеќеслоен предизвик за одбраната. Клучниот принцип е одбраната да биде поевтина од нападот. Ова е следното најевтино решение и може успешно да се справи со роеви дронови дизајнирани да ја збунат и преоптоварат противвоздушната одбрана“, истакнал Хипи.
Европа се соочува со сериозни предизвици. Минатиот септември руски дронови навлегоа во полскиот воздушен простор, поради што НАТО мораше да испрати борбени авиони, што претставува исклучително скап одговор на евтино оружје. Слични инциденти се случуваа и над аеродроми во Германија и Шпанија.
Улрике Франке, германска експертка за војување со дронови при Европскиот совет за надворешни односи, предупредила:
„Она што го видовме кај иранските системи со дронови е дека тие се едноставни, но доволно добри. Во војна нема награди за софистицираност“, изјавила таа.
Таа додала дека неодамнешниот пад на литванската влада делумно бил предизвикан од неспособноста да се справи со руските дронови.
И покрај скептицизмот кон новите компании кои се потпираат на вештачка интелигенција, Франке заклучила дека едноставните и евтини решенија се клучни за долгорочна одбрана од руските и иранските роеви дронови.
„Ако замислите ситуација како во Украина, каде што кон вас доаѓаат илјадници дронови, ризикувате да банкротирате само бранејќи се“, нагласила таа.
„Kreuger“ претставува токму таков обид – Русија да биде надмината со нејзината сопствена стратегија: масовно, евтино и ефикасно производство на противдронски системи.
Успешното тестирање на овој систем би можело да означи значаен чекор кон зајакнување на европската одбрана.
