Мнозинството граѓани на Европа го поддржуваат формирањето заедничка војска на Европската Унија, додека истовремено расте загриженоста во однос на доверливоста на САД како безбедносен партнер. Истражувањето покажува дека 71 отсто од испитаниците сакаат ЕУ да има сопствена војска, а дури 64 отсто од граѓаните во државите во кои не постои задолжително служење воен рок го поддржуваат неговото повторно воведување.

Идејата за формирање заедничка европска војска добива сè поголема поддршка меѓу граѓаните на Европската Унија, покажува новото истражување на безбедносниот аналитички центар „GLOBSEC“, чии резултати ги објави бриселскиот „Politico“.

Според податоците од извештајот „Трендови 2026“, дури 71 отсто од испитаниците сакаат Европската Унија да има сопствена војска. Резултатите укажуваат на сè поизразената потреба на граѓаните за зајакнување на европските одбранбени капацитети, но и на растечката загриженост во однос на доверливоста на Соединетите Американски Држави како безбедносен сојузник.

Поддршка за европска војска е забележана во сите анкетирани земји членки на ЕУ, а најголема е во Романија, каде што оваа идеја ја поддржуваат 82 отсто од испитаниците. Следуваат Литванија со 78 отсто и Франција со 75 отсто.

Во Полска и Бугарија околу 70 отсто од граѓаните го поддржуваат создавањето заедничка војска, додека во Германија тој процент изнесува 69 отсто.

Истражувањето опфатило 14 држави од трансатлантскиот простор, меѓу кои 11 земји членки на Европската Унија, како и Украина, Велика Британија и САД.

Европејците сакаат посилна војска, но не и напуштање на НАТО

Поддршката за формирање заедничка европска војска не значи дека граѓаните сакаат напуштање на НАТО. Напротив, резултатите од истражувањето покажуваат дека мнозинството истовремено го поддржува опстанокот на Алијансата и развојот на самостојни европски одбранбени капацитети.

Околу 77 отсто од испитаниците во анкетираните земји членки на НАТО изјавиле дека би гласале за останување во воениот сојуз. Истовремено, 78 отсто од испитаниците во земјите на Европската Унија го поддржуваат зајакнувањето на одбранбените способности на Унијата паралелно со НАТО.

Ваквите резултати укажуваат дека граѓаните сакаат поголема самостојност на Европа во областа на безбедноста, но притоа не го отфрлаат постојниот систем на колективна одбрана.

Сè повеќе граѓани го поддржуваат враќањето на задолжителниот воен рок

Истражувањето покажа и значителна поддршка за повторно воведување на задолжителното служење воен рок.

Меѓу испитаниците во државите во кои воената обврска во моментов не постои, 64 отсто го поддржуваат нејзиното повторно воведување. Најголема поддршка е забележана во Чешка, Франција, Германија и Словачка.

Овој податок доаѓа во момент кога европските држави ги преиспитуваат своите одбранбени стратегии и разгледуваат начини за зголемување на воените капацитети во услови на влошена безбедносна состојба.

Сè поголема недоверба кон Вашингтон

Особено интересен дел од истражувањето се однесува на ставовите на граѓаните кон Соединетите Американски Држави.

Повеќе од една третина од испитаниците во анкетираните европски земји сметаат дека САД претставуваат безбедносна закана. Овој став го дели приближно половина од граѓаните на Германија, Франција и Велика Британија, додека во државите од Централна и Источна Европа тој процент изнесува околу една третина.

Германија се издвојува како единствена анкетирана држава во која мнозинството испитаници го сметаат Вашингтон за безбедносна закана.

Истражувањето покажа и значителни поделби во германското јавно мислење кога станува збор за војната во Украина.

Околу 40 отсто од германските испитаници се согласиле со тврдењето дека односот на Украина кон населението што зборува руски јазик ја оправдал руската инвазија, додека 39 отсто оцениле дека Западот ја предизвикал војната.

Поделеност постои и во ставовите за поддршката на Киев. Нешто повеќе од половина од испитаниците сметаат дека одбраната на Украина е важна за безбедноста на Германија, додека речиси шест од десетмина би прифатиле територијални отстапки од Украина во замена за мир.

Резултатите од истражувањето укажуваат на своевиден парадокс во европското јавно мислење: граѓаните сакаат посилна и посамостојна европска одбрана, но истовремено го поддржуваат останувањето во НАТО, и покрај сè поизразените сомнежи во доверливоста на неговата најмоќна членка, Соединетите Американски Држави.