Кинескиот BYD стана најголем светски производител на електрични автомобили, оставајќи ја Tesla зад себе по глобална продажба. Додека BYD расте и надвор од Кина, Tesla се соочува со пад на испораките и стагнација на моделската понуда.
Статистиката е појасна од било кое ветување. Tesla официјално ја загуби позицијата на најголем светски производител на електрични возила, а на нејзино место дојде кинескиот гигант BYD, кој во 2025 година ја зацврсти својата доминација на глобалниот EV-пазар.
Иако е блокирана од американскиот пазар, BYD бележи силен раст. Продажбата на целосно електрични возила минатата година порасна за 28 проценти и достигна 2,25 милиони примероци. Вкупно, компанијата продаде 4,6 милиони „нови енергетски возила“, вклучувајќи plug-in хибриди, од кои над еден милион беа извезени надвор од Кина. Само извозот на патнички возила порасна за повеќе од 145 проценти на годишно ниво.
Наспроти тоа, Tesla влезе во втора година по ред со пад на испораките. Компанијата испорача 1,64 милиони возила во 2025 година, што претставува значителен пад во споредба со претходните години. Продажбата во САД е во опаѓање, додека европскиот пазар бележи слободен пад – јасен сигнал дека брендот ја губи својата привлечност во сè позрела и поконкурентна индустрија.
Проблемите за Tesla не завршуваат со бројките. Освежувањето на Model Y, најпродаваниот модел на компанијата, не успеа да го запре падот на побарувачката, додека долгонајавуваниот Cybertruck се покажа како далеку од комерцијален хит. Според податоци објавени по последните повлекувања на возилата, Tesla продала помалку од 50.000 Cybertruck модели за повеќе од една година, иако Илон Маск ветуваше продажба од 250.000 возила годишно.
Ниту технолошката предност, со која Tesla со години се фалеше, повеќе не изгледа недостижна. Robotaxi проектот доживеа ограничено и проблематично лансирање во Остин, додека компанијата значително заостанува зад Waymo во развојот на автономното возење. Зад големите проекции и смели ветувања, очигледно останува уште многу работа за да се дефинира идната улога на Tesla.
Во меѓувреме, BYD не забавува. Иако растот во 2025 година е најслаб во последните пет години – делумно поради жестоката конкуренција на домашниот кинески пазар – компанијата продолжува со агресивна експанзија. Присуството на BYD брзо расте во Латинска Америка, Југоисточна Азија и Европа, и покрај царините што многу држави ги воведоа за кинеските електрични возила.
Особено впечатлив е успехот во Обединетото Кралство, кое стана најголемиот пазар на BYD надвор од Кина. Продажбата таму порасна за дури 880 проценти, иако од релативно ниска основа. Компанијата умешно го комбинира комерцијалниот раст со силни ПР-пораки и спектакуларни потези.
Најсилната демонстрација на амбиција дојде во септември, кога BYD на тест-патеката Папенбург во Германија го постави светскиот рекорд за брзина со својот електричен хиперавтомобил Yangwang U9 Xtreme. Возилото со 3.000 коњски сили достигна максимална брзина од 308,4 милји на час, станувајќи најбрзиот сериски автомобил во светот – без разлика дали е електричен или со мотор на внатрешно согорување.
Со повеќе нови електрични модели во различни класи и ценовни категории најавени за 2026 година, BYD јасно сигнализира дека нема намера да застане. Од друга страна, новитетите од Tesla се сведуваат на Cybercab и нов електричен камион – доколку воопшто пристигнат навреме.
[Продажбата на „Тесла“ минатата година се намали за 9% во споредба со 2024 година. Фотографија: Рафик Макбул/АП]
Сè почесто се поставува прашањето дали Tesla повеќе личи на автомобилска компанија или на бренд заглавен меѓу големи ветувања и реални пазарни ограничувања. Во меѓувреме, BYD веќе ја вози следната фаза од електричната револуција.
