Пушењето е една од водечките причини за смрт што може да се спречи и еден од најважните ризик-фактори за болести на срцето и крвните садови.
Сепак, едно ново големо истражување покажува дека не е пресудно само колку некој пуши, туку и на која возраст започнал.
Студијата, објавена во списанието „Nature“, анализирала податоци од национална здравствена база на Јужна Кореја и опфатила повеќе од 9,2 милиони возрасни лица постари од 20 години. Учесниците немале претходна историја на мозочен удар, инфаркт или терминална бубрежна болест, а нивната здравствена состојба била следена речиси девет години.

Истражувачите ја проучувале поврзаноста меѓу возраста на која започнало пушењето и подоцнежниот ризик од миокарден инфаркт, мозочен удар, други кардиоваскуларни настани и вкупна смртност. Во анализата биле земени предвид и вкупната количина на испушени цигари во текот на животот, изразена преку таканаречените „пак-години“, како и бројни други фактори, како крвен притисок, масти во крвта, дијабетес, физичка активност, консумација на алкохол и социоекономски статус.
Што покажале резултатите?
Резултатите покажале дека лицата кои започнале да пушат во адолесценцијата, особено пред 20-годишна возраст, имале значително поголем ризик од срцев и мозочен удар, како и од предвремена смрт, во споредба со оние кои започнале да пушат подоцна — дури и кога вкупната количина испушени цигари била слична. Со други зборови, раниот почеток на пушењето претставува дополнителен, независен ризик-фактор, а не само последица на подолг „пушачки стаж“.

Најголемиот здравствен ризик бил забележан кај лицата кои рано почнале да пушат и во текот на животот испушиле голем број цигари. Во таа група, ризикот од инфаркт бил повеќе од двојно поголем во споредба со непушачите, додека веројатноста за мозочен удар и вкупната смртност исто така била значително зголемена. Дури и во споредба со лица кои испушиле сличен број цигари, но со таа навика започнале подоцна во животот, раниот почеток носел поголем ризик.
Како влијае раното пушење?
Научниците наведуваат дека причината може да лежи во биолошката чувствителност на организмот во адолесценцијата — период кога мозокот и кардиоваскуларниот систем сè уште се развиваат — но и во посилната никотинска зависност која почесто се развива кај оние што почнуваат да пушат многу рано. Комбинацијата од порана изложеност и подолг пушачки стаж може да остави долготрајни последици врз срцето и крвните садови.

Иако е потврдена јасна врска меѓу интензитетот на пушењето и здравствениот ризик, истражувањето покажало дека штетата не секогаш расте пропорционално со бројот на цигари — дури и помала количина тутун може значително да го зголеми ризикот, особено ако навиката започнала во младоста.
Авторите истакнуваат дека наодите имаат важно значење за јавното здравје. Спречувањето на започнувањето со пушење кај младите, особено во адолесцентна возраст, би можело да доведе до значително намалување на бројот на срцеви и мозочни удари, како и на предвремените смртни случаи на ниво на популацијата.
















