Додека европскиот пазар на енергенси се соочува со нов бран поскапување, сликата на бензинските пумпи ширум континентот никогаш не изгледала посложено.

Иако исчезнување на гориво во Европската унија официјално нема, одредени подрачја сведочат на необични сцени: бензинските пумпи во поевтините држави остануваат испразнети поради налет на возачи од соседните земји кои бегаат од високите цени.

Хрватска моментално се наоѓа на долната третина од листата по скапи горива, но четири држави членки на ЕУ и натаму нудат поволно гориво.

Апсолутен рекордер е Малта со цена од 1,20 евро, што е резултат на владините интервенции и замрзнување на цените без оглед на пазарните притисоци. Покрај Малта, дизелот е поевтин и на Кипар, во Словенија и Словачка, додека пак во останатите 20 држави членки се бележи значајно повисока цена на бензинските пумпи.

На спротивниот крај се наоѓа Германија со цена од 2,13 евра, а ја следат Италија, Данска и Холандија.

Вистинската слика на животниот стандард не лежи во самата цена на горивата туку во нејзиниот пораст според просечната плата.

Додека просечен Хрват со своите примања може да купи околу 950 литри дизел, нивниот сосед Словенец е во предност од „двата фронта“ – ужива пониска цена на гориво, а имаат повисока плата, што му овозможува да купи дури 1.218 литри.

Интересно е што високата цена на горивото во Германија „го јаде“ добриот дел од стандардот затоа што Германецот, без оглед на платата која е за 1.000 евра повисока од словенската, може да си дозволи еден резервоар повеќе од Словенците. Оваа остра статистичка слика на европскиот „џеб“, прецизно ја направил во анализа Дин Голеш.

„Словенецот тој трошок го 'покрива' за само шест и пол часа работа“

Австрија во ова споредување се наметнува како апсолутен победник во средна Европа. Иако литар дизел чини 1,82 евра, високите плати им овозможуваат на Австријците да купат дури 1.669 литри месечно. Тој однос на куповна моќ и цената на горивото во цела Унија единствено го надминуваат само Холандија и Луксембург.

Од друга страна, Италијанците, без оглед на солидните плати, се борат со цена од 2,9 евра за литар, што е значајно оптоварувачки за нивниот буџет и ги става во неповолна позиција во однос на алпските соседи.

Можеби најпластичен приказ на разликата во стандардот дава пресметаното време потребно за полнење на еден резервоар од 50 литри. За да го наполни резервоарот до крај, просечен Хрват мора да работи цел работен ден – поточно 8 часа и 23 минути. На Италијанецот за истото тоа му е потребен еден час помалку, додека пак Словенецот тој трошок ќе го исплати за само шест и пол работни часа.

Австриецот е во најповолна позиција – тој може да заврши пред ручек и да го наполни резервоарот за само 4 часа и 48 минути, додека пак на Унгарецот му се потребни 58 минути повеќе од Хрватот.

Кога во пресметката ќе се вклучи и потрошувачката од шест литри на 100 километри се доаѓа до податоци кои се изненадувачки.

Со една месечна плата, Италијанецот може да премине 12 отсто повеќе километри од Хрватот, Словенецот 28 отсто, а Германецот 34 отсто. Австрискиот стандард повторно доминира затоа што нивната плата „покрива“ дури 75 отсто поголема километража од хрватската. Овие проценти јасно ја покажуваат длабочината на разликата во мобилноста на граѓаните во внатрешноста на наизглед едноставниот европски пазар, каде патот не е ист за сите.

На крај, просечен Хрват со својата плата годишно може да помине 15.913 километри, што речиси се поклопува со просечната годишна километража на автомобил во таа земја.

Оваа сурова пресметка ја открива болната вистина – според моменталните цени и плати, граѓаните всушност работата еден месец годишно само за да ги платата трошоците за возење.