Ново истражување објаснува зошто некои луѓе доживуваат 100 години, а некои не

Точка

13/04/2026

18:11

477

Големина на фонт

а а а

Ново истражување открива зошто некои луѓе доживуваат стота година, а други не, и покажува какви се вашите шанси да живеете повеќе од 100 години. Бидејќи само мал дел од популацијата достигнува таква возраст, научниците долго време се прашуваат дали долговечните луѓе имаат нешто заедничко и што секој од нас може да направи за да ги зголеми своите изгледи, пишува „UNILAD“.

Генетиката и навиките се клучни за долг живот

Човечката фасцинација со долгиот живот ги навела многу научници со години да ги проучуваат стогодишниците и да се обидат да откријат што стои зад нивната долговечност. Сепак, кога станува збор за исхраната и начинот на живот, одговорите често се разликуваат од човек до човек. Новото истражување сега укажува дека клучни фактори се животните навики и, уште повеќе, генетиката.


Анализата на крвта откри разлики во стареењето

Тим научници предводен од Карл-Хајнц Краузе, професор емеритус на Медицинскиот факултет при Универзитетот во Женева (UNIGE), анализирал примероци од крв од три групи – стогодишници, осумдесетгодишници и лица на возраст од 30 до 60 години.

Проучувајќи 724 протеини, тие заклучиле дека луѓето постари од 100 години стареат поинаку од остатокот од популацијата. Откриле и дека имаат 37 протеини чии нивоа се слични на оние кај значително помлади луѓе, што би можело да биде важно за нивната долговечност.


Помал оксидативен стрес

Според студијата, пет од тие протеини се поврзани со оксидативен стрес. Клиниката „Cleveland“ го опишува оксидативниот стрес како „нерамнотежа меѓу слободните радикали и антиоксидансите во телото што доведува до оштетување на клетките“.

Се смета дека оксидативниот стрес учествува во развојот на многу болести, како рак, Алцхајмерова болест и срцеви заболувања, а може да биде поттикнат од токсини од чад од цигари и различни надворешни иритации. Поедноставно кажано, проблемот настанува кога организмот нема доволно антиоксиданси за да се бори со вишокот слободни радикали.

Истражувањето покажа и нешто на прв поглед необично – стогодишниците имале пониски нивоа на антиоксидативни протеини. За разлика од просечната постара популација, кај нив тоа немало негативен ефект. „Одговорот е сосема јасен: стогодишниците имаат значително пониски нивоа на антиоксидативни протеини во споредба со просечната геријатриска популација“, објасни Краузе.

„На прв поглед тоа звучи нелогично, но всушност покажува дека, бидејќи оксидативниот стрес кај нив е многу понизок, им се потребни помалку антиоксидативни протеини за да го држат под контрола“, додаде тој.


Улогата на метаболизмот и зачувувањето на ткивата

Студијата исто така покажа дека нивото на протеини кои помагаат да се зачува цврстината на ткивата кај стогодишниците било еднакво на она кај помладите учесници. Покрај тоа, тие имале помалку протеини поврзани со метаболизмот на мастите, чија активност инаку се зголемува со возраста, како и помалку протеини кои го разградуваат пептидот „GLP-1“, односно „DPP-4“.

Од сето ова произлегува дека за долг живот веројатно се важни избегнувањето токсини, доволниот внес на антиоксиданси и, пред сè, генетските предиспозиции кои му овозможуваат на телото поефикасно да се справува со стареењето.