Сепак, животот во странство не е секогаш онаков каков што многумина го замислуваат. Зад повисоките плати честопати се кријат високи трошоци за живот, строги правила и обврски што претставуваат сериозен финансиски и административен предизвик за многумина, и затоа многумина сè повеќе размислуваат за враќање на Балканот.

Во последно време, на форумите и на социјалните мрежи каде што има групи што ги собираат „нашинците“ во дијаспората, сè повеќе се прават споредби на „минатите“ и „денешните“ стандарди во западноевропските земји, особено во Германија.

Токму таква дискусија беше отворена на Фејсбук страницата „Балканот во Германија“, каде што еден корисник поттикна интересна тема за промените во животниот стандард во текот на децениите. Тој го постави прашањето: „Дали Германија драстично се променила од периодот кога валутата беше германската марка во споредба со денешното евро? Дали има некој од вас што е тука подолго за да дознае, бидејќи сите зборуваат, но не биле таму“, напиша тој.

Носталгични спомени

Неговата објава многу брзо предизвика голем број коментари и поттикна носталгија и спомени на оние постари, но и остри споредби помеѓу денес и минатото. Многумина се согласија дека животниот стандард значително се променил и дека трошоците се значително повисоки денес во споредба со периодот на германската марка.

Еден корисник, кој тврди дека живее во Германија од 1981 година, напиша: „Животот е многу поскап во евра отколку во марки. Во осумдесеттите години, еден човек можеше да работи сам и да го издржува своето семејство, па дури и да оди на одмор. Мојот стан од 74 квадратни метри беше 456 марки, плата 3.000 плус детски додаток. Бензинот беше 91 фениг. За 50 марки, можеше да се наполни цела количка во „Алди“ или „Пени“. Уште една количка беше потребна за 100 марки“, напиша тој.

Други коментатори дополнително ја потврдија неговата приказна. Еден корисник се присети на почетокот на осумдесеттите години и цените кои, како што вели тој, се незамисливи денес: „Се сеќавам на тоа време. Во 1980 година, можеше да се купи Мерцедес 200Д за 26.000 до 28.000 марки нов. Цигарите Марлборо беа 1,49 марки“, додека трет додал: „За жал, ова денес не е ни 'Г' од Германија во осумдесеттите и почетокот на деведесеттите. Тие 2.600 марки тогаш вредеа како денешните 6.000, ако не и 7.000 евра.“

„Парите беа како во приказната“

Некои од коментарите нагласуваа колку многу се работело и заработувало во тоа време, нагласувајќи дека парите имаа поинаква вредност и дека полесно се доаѓало до заштеди.

„Првпат дојдов во Германија во мај 1980 година. Но, за една саботна дневна плата од 12 часа по 18 марки, која се плаќаше во готово, живеев како господар цела недела, платата остануваше недопрена. Плус, секој што сакаше да работи можеше да работи прекувремено секој ден, парите беа како во приказната, и беа вредни, особено кога одеше во Југославија, не можеше да потрошиш 100 марки без разлика колку си бил почесен.“

Човек кој е во дијаспората од 1971 година раскажа слична приказна.

„Секако дека многу работи се променија. Јас сум во дијаспората од 1971 година. Не се промени само Германија туку и другите земји. Секако, цените растат, тоа е насекаде. Но, тажно е што многу луѓе ги користат тие земји за невработеност итн. Значи, оние од нас кои работат чесно и гледаат на дијаспората, како и на нашата татковина, страдаат поради такви поединци. Ние не даваме, но нашата земја е одземена од нашите даноци“, напиша тој.