Јадете бел леб секој ден? Еве како тоа влијае на вашето здравје

Точка

18/04/2026

12:51

492

Големина на фонт

а а а

Ако секојдневно јадете бел леб, можеби се прашувате што значи таа навика за вашето здравје. Иако со децении е една од најчестите намирници во домаќинствата, белиот леб често има лоша репутација, па многумина го избегнуваат во корист на интегрални и целозрнести производи.

Сепак, експертите предупредуваат дека ситуацијата не е толку едноставна и дека вистинското влијание на белиот леб во голема мера зависи од остатокот од исхраната.

Што всушност содржи белиот леб?

Пред целосно да го прогласиме белиот леб за нездрав, важно е да се разбере што значи кога брашното е „рафинирано“.

„Белиот леб има лоша репутација, но често неоправдано“, вели диететичарката Валери Кален. „Кај белото брашно се отстрануваат триците и клиците од зрното, поради што содржи помалку влакна, витамини и минерали од интегралните варијанти.“

Тоа не значи дека автоматски е лош или безвреден. Напротив, во одредени ситуации може да биде корисен.

„Белиот леб побрзо се вари, па може да биде добар избор кога ни треба брза енергија, на пример пред тренинг, трчање или друга физичка активност“, објаснува Кален.

Во Европа, многу комерцијални лебови се збогатуваат со витамини од Б-групата, фолна киселина и железо, иако тоа зависи од производителот и типот на производот. Просечна кришка бел леб содржи околу 70 до 80 калории, 13 до 15 грама јаглехидрати, околу 2 до 3 грама протеини и многу малку влакна.

Влијанието од секојдневната консумација на бел леб зависи од количината и од тоа со што го комбинирате.


Краткорочни ефекти

Белиот леб брзо се вари бидејќи содржи малку влакна. Поради тоа може брзо да го зголеми нивото на шеќер во крвта, но исто така брзо да предизвика пад на енергијата и чувство на глад.

„Кога ќе изедете бел леб без други намирници, лесно може повторно да огладнете веќе по еден или два часа“, објаснува нутриционистката Коко Пирел.

Сепак, реакциите не се исти кај сите луѓе. Некои нема да забележат никаква разлика, додека други ќе почувствуваат замор, глад или желба за благо веднаш по оброкот.

Затоа нутриционистите препорачуваат белиот леб да се комбинира со протеини, здрави масти и влакна. На пример, сендвич со мисиркино месо, сирење и зеленчук или тост со јајца и авокадо ќе засити многу повеќе отколку кришка леб со џем.

Долгорочни ефекти

Проблемот настанува кога белиот леб станува главна основа на исхраната, а истовремено недостасуваат зеленчук, мешунки, овошје и целозрнести житарки.

„Ако со години јадете многу рафинирани јаглехидрати, а премалку влакна, се зголемува ризикот од дебелина, дијабетес тип 2 и други метаболички проблеми“, вели Мајкл Мичелис.

Тој додава дека најголемиот проблем не е самиот бел леб, туку она што поради него недостасува во исхраната.

„Ако белиот леб ги заменува зеленчукот, овесните снегулки, мешунките или интегралните производи, тогаш со текот на времето настанува проблем. Но ако го јадете како дел од разновидна и урамнотежена исхрана, нема причина за паника.“


Кому може да му одговара белиот леб?

Постојат ситуации во кои белиот леб може да биде подобар избор од интегралниот.

Кај лица со синдром на иритабилно црево, Кронова болест, улцерозен колитис или чувствителен дигестивен систем, често подобро се поднесува токму белиот леб, бидејќи содржи помалку влакна и полесно се вари.

Исто така, може да биде корисен за лица кои закрепнуваат од стомачни тегоби, дијареја или вирусни инфекции, кога лекарите често препорачуваат полесна исхрана.

Како да го вклопите во здрава исхрана?

Експертите истакнуваат дека не е потребно целосно да се исфрли белиот леб, туку да се комбинира паметно. На пример, добро е да се јаде со јајца, сирење, туна, пилешко месо, хумус, авокадо или многу зеленчук. Така се успорува варењето, подолго трае чувството на ситост и се намалуваат наглите скокови на шеќерот во крвта.

Важно е да се гледа целокупната исхрана, а не само една намирница.

„Најголемата грешка е да се мисли дека една состојка е виновна за сè“, вели Мичелис.

„Проблемот не е во една кришка леб, туку во вкупните навики“, заклучува тој.