Пристигна сериозно предупредување од поранешниот трет човек на НАТО: „Не сакам да ги плашам луѓето, но... Единствениот јазик кој Путин го разбира е силата“

Точка

15/09/2026

08:43

1.738

Големина на фонт

а а а

Поранешниот претседател на Воениот комитет на НАТО, адмиралот Роб Бауер, предупредува дека проценката на руската воена закана значително се променила.

Иако претходно се сметаше дека на Москва ќе ѝ бидат потребни од три до пет години за да обнови сила способна да се вклучи во НАТО по војната во Украина, новата проценка сугерира дека Русија би можела да ја постигне таа способност во приближно ист временски период, но додека војната сè уште трае.

Бауер, исто така, верува дека Москва би можела да има мотив да ја тестира подготвеноста и политичкото единство на НАТО со ограничен напад.

„Мислам дека шансата за војна со Русија стана поголема од никаква шанса за војна со Русија. За жал“, изјавил тој во интервју за подкастот „Decoding Geopolitics“.


Русија би можела да се подготви додека војната сè уште трае

Бауер, кој беше врвен воен офицер на НАТО за време на руската инвазија на Украина, вели дека временската рамка претходно користена од западните разузнавачки агенции сега значително се променила.

„Долго време, разузнавачката заедница велеше дека ќе бидат потребни од три до пет години по војната пред Русија повторно да биде подготвена да се бори против НАТО“, изјавил Бауер. Но, таа проценка повеќе не важи.

„Сега велат дека Русија е способна да биде подготвена во рок од три години, за време на војната“, изјавил тој. Тој нагласил дека само воената способност не значи дека Москва донела одлука за напад. Но, проширувањето на воената економија на Русија, постојаното создавање нови воени способности и тешкотиите со кои се соочуваат руските сили во Украина, според негова проценка, создаваат поопасна ситуација за НАТО.

Руската одбранбена индустрија, тврди Бауер, произведува доволно опрема за да ја продолжи војната во Украина, а во исто време успева да ги обнови капацитетите во други области.

„Руската воена економија всушност работи многу напорно и успешно, произведувајќи повеќе оружје и муниција, беспилотни летала и сè друго отколку што им е потребно во војната во Украина“, изјавил тој.


Како еден знак за промена на ситуацијата, тој ги издвои руските воени активности во близина на Финска. Дел од новата опрема, тврди тој, воопшто не завршува на украинското бојно поле.

„Тие ги трупаат силите по должината на финската граница“, изјавил Бауер.

Москва би можела да го тестира НАТО со ограничен напад

Таквиот развој, според Бауер, значи дека НАТО повеќе не може да смета на неколку години по завршувањето на војната во Украина за да се подготви за потенцијално обновена руска воена сила. Русија би можела истовремено да ја продолжи војната против Украина и да изгради значаен офанзивен потенцијал.

Бауер, исто така, сугерира можна причина зошто Москва би можела да размислува за напад врз НАТО дури и пред крајот на војната во Украина.

Тој не верува дека Русија нужно одлучила да започне голема војна против Алијансата. Наместо тоа, ограничениот напад би можел да послужи како тест за политичката кохезија на НАТО и да предизвика поделби меѓу неговите членки. Москва на тој начин би можела да се обиде да ги принуди западните земји да изберат помеѓу вооружување на Украина и зајакнување на сопствената одбрана.

„Можеби со овој напад тој сака да го одвлече вниманието на НАТО и земјите од НАТО“, додал Бауер.

Таквото сценарио би можело веднаш да отвори политичка дебата во рамките на членовите на Алијансата за тоа дали оружјето наменето за Украина треба да се чува за нивна сопствена употреба.


„Потоа, секако, ќе има дискусии во земјите од НАТО, каде што луѓето ќе речат, ако е тоа случај, треба да престанеме да ѝ даваме оружје на Украина и сега мора да го користиме тоа оружје за себе“, изјавил тој.

Во таков случај, Русија би можела, според сценариото на Бауер, да се обиде да го тестира Член 5 и подготвеноста на сојузниците заеднички да го спроведат. Логиката би можела да биде попривлечна за Москва ако процени дека работите не одат според планот во Украина.

„На Русите не им оди добро во Украина“, изјавил Бауер, предупредувајќи на големи руски загуби и високи трошоци за одржување на воените операции. „Затоа, тој можеби би сакал да го одвлече вниманието на НАТО и земјите од НАТО“, додал тој.

НАТО е посилен, но залихите и издржливоста се прашање

Предупредувањето на Бауер не е класична прогноза дека Русија би можела воено да го совлада НАТО. Тој постојано нагласувал дека Алијансата е сè уште воено посилна и би возвратила доколку биде нападната.

Поголемиот проблем, како што верува тој, е дали Европа може да издржи долготрајна војна.

„Ако борбата трае со недели или месеци или подолго, можеме ли тогаш да ја продолжиме таа борба?“, прашал тој.

Само подготвените воени единици не се доволни за таков конфликт. Потребни се големи залихи на муниција, возила за замена и авиони, доволно силна одбранбена индустрија и способност за брзо создавање нови воени капацитети и персонал.


„Ќе изгубите луѓе, ќе користите муниција, ќе изгубите возила и авиони, и сето ова ќе мора да се направи повторно, и ќе мора да најдете нови луѓе да станат војници“, изјавил Бауер.

Проблемот, според него, е поширок од воената подготвеност. Со децении, европските земји ги намалуваат капацитетите потребни за голема конвенционална војна бидејќи претпоставуваа дека таков конфликт на континентот повеќе не е реален.

„Целиот систем е, на некој начин, скршен, бидејќи мислевме дека ќе имаме вечен мир“, додал тој.

Русија не мора да верува дека може да го победи НАТО

Токму ова е важно за одвраќањето, предупредува Бауер. Москва не мора нужно да верува дека може да го победи НАТО во директен конфликт. Тоа би било доволно за да заклучи дека Алијансата нема да може да ја одржи борбата доволно долго.

Во ова сценарио, Русија би можела да смета на својата бројна и индустриска маса и да процени дека продолжениот конфликт на крајот ќе ги поништи некои од технолошките и оперативните предности на НАТО.

Затоа е важно Москва да процени колку долго Алијансата може да ги одржува залихите и производството потребни за војна. Бауер, исто така, го поврзува своето предупредување со погрешните пресметки што претходеа на руската инвазија на Украина во 2022 година.

Имаше знаци дури и пред инвазијата

Како претседател на Воениот комитет на НАТО, Бауер внимателно го следеше распоредувањето на Русија околу Украина во периодот пред инвазијата. Тој вели дека физичките индикатори биле сè поочигледни: бројот на руски формации растел, опремата се натрупувала во близина на украинската граница, силите биле распоредени во Белорусија, а логистичките подготовки сè повеќе укажувале на можноста за војна.


„Кога пристигна крвта, во основа знаевте дека во рок од 10 дена ќе има конфликт“, изјавил Бауер, осврнувајќи се на испораката на залихи од крв потребни за лекување на ранетите.

И покрај ова, значителен број земји-членки на НАТО сè уште не веруваа дека Русија всушност ќе изврши инвазија.

Кон крајот на 2021 година, Бауер, исто така, се потсети на дискусиите во рамките на Алијансата за тоа дали да се премине на следната фаза од одговорот на кризата. Дел од членовите стравуваа дека дури и зголемувањето на нивото на подготвеност може да се протолкува како ескалација.

„Во седиштето на НАТО се дискутираше дали ќе преминеме од првата фаза, што е разузнавачкиот извештај, во втората фаза, што е проценка на тој разузнавачки извештај“, објаснил адмиралот.

„Половина од нациите рекоа „не“. Она што ме изненади“, изјави тој, пишува „Baltic Sentinel“.

Според толкувањето на Бауер, проблемот тогаш не беше недостатокот на информации, туку одбивањето да се прифатат неговите можни последици. Токму ова искуство го обликува неговиот поглед на развојот на руската воена моќ денес.

Неговото предупредување е всушност повик да не се повторува истата грешка: да се забележат доказите за военото зајакнување на Русија, но во исто време да се претпостави дека политичката или економската рационалност ќе ја спречи Москва да ја користи таа сила.


„Путин размислува поинаку од нас“

Бауер, исто така, ја отфрла претпоставката дека Русија нужно ќе биде одвратена од напад поради фактот дека голема војна би била штетна и за нејзината економија.

„Путин е рационална личност, но размислува поинаку од нас“, изјавил тој.

Пред инвазијата на Украина, многу европски земји претпоставуваа дека Москва нема да започне голема војна бидејќи тоа би ги загрозило економски вредните односи со Европа. Војната покажа дека оваа претпоставка е погрешна.

Според толкувањето на Бауер, Владимир Путин е подготвен да прифати многу високи воени и економски трошоци ако верува дека тие им служат на долгорочните стратешки цели на Русија.

Затоа, одвраќањето на НАТО, смета Бауер, треба да се базира на реалната воена способност и политичката подготвеност за негово користење, а не на претпоставки за тоа што Москва треба да го смета за рационално.

„Единствениот јазик што Путин го разбира е силата. Ако не покажете сила и подготвеност да се борите против него до крај, тој нема да ве почитува“, изјавил тој.

Предупредувањето не е прогноза за неизбежна војна

Бауер нагласува дека неговото предупредување не значи дека верува дека војната е неизбежна. Напротив, тој тврди дека зајакнувањето на одвраќањето може да ја намали можноста за конфликт.


„Не го кажувам ова за да ги исплашам луѓето и не сакам војна“, изјавил тој.

Неговиот страв е дека недоволната воена подготвеност самата по себе би можела да го зголеми ризикот од руска агресија ако Москва заклучи дека НАТО не е способен да води долга војна.

Затоа, според Бауер, Алијансата мора да покаже дека зголемувањето на буџетите за одбрана не е само прашање на проценти, туку дека всушност создава воени сили, залихи на муниција, производствени капацитети и отпорност потребни за долгорочен конфликт.

НАТО е сè уште воено посилен од Русија, верува Бауер, но оваа предност има одвраќачки ефект само ако Москва верува дека Алијансата може да ја одржи за време на долга војна.

На крајот, предупредувањето на поранешниот шеф на Воениот комитет на НАТО не се сведува на тврдењето дека Русија ќе стане посилна од НАТО. Поголемиот ризик, според неговата проценка, е Москва да заклучи дека Алијансата е супериорна на хартија, но дека нема доволно залихи, индустриска длабочина и политичка издржливост за војна што би траела колку што е потребно.

Токму таква проценка, предупредува Бауер, НАТО е должен да спречи!