F-35, хеликоптери, ракетни системи и вселенска технологија – зад овие различни производи стои исто име: Lockheed Martin. Документарецот на каналот Red Business, „Lockheed Martin: industrija koja ne gubi“, е повод да погледнеме што всушност продава американскиот одбранбен гигант и зошто неговиот бизнис е толку поврзан со одлуките на државите.

Погледнете го документарецот на Red Business:

Многу повеќе од производител на авиони

Според официјалниот профил на компанијата, најголемиот дел од нејзиниот бизнис е со американската влада. Работењето е поделено во четири области: аеронаутика, ракети и системи за управување со огнот, хеликоптери и мисионски системи, како и вселена.

Тоа значи дека препознатливиот борбен авион е само еден дел од пошироката слика. Во портфолиото се и противвоздушна одбрана, радари, системи за командување, обука и поддршка. Компанијата Sikorsky, која е дел од групацијата, произведува хеликоптери.

F-35A на демонстрациски лет во Довер, 19 мај 2024 година. Фото: U.S. Air Force / Zachary Rufus, DVIDS

Продажбата е само почетокот

Кај сложен воен систем, испораката не го завршува деловниот однос. Одржувањето и поддршката се важен дел од работата. Во годишниот извештај за 2025 година се наведуваат активности за поддршка на F-35, како и програми поврзани со системите HIMARS и PAC-3.

Оттука доаѓа и интересното деловно прашање: колку вреди производот, а колку целиот период во кој треба да остане употреблив? За читател што не ја следи одбранбената индустрија, токму таа разлика помага да се разбере зошто оваа дејност не се сведува на бројот на продадени авиони.

„Индустрија што не губи“ – наслов, не гаранција

Насловот на документарецот е провокативен, но не треба да се чита како тврдење дека компанијата нема деловни ризици. Државните буџети, условите на договорите и трошоците за реализација остануваат важни за нејзиното работење. Видеото е покана за поширок поглед кон врската меѓу технологијата, безбедноста и парите.