Анкета: Повеќето Европејци стравуваат од американско „копче за исклучување“

Точка

19/03/2026

19:33

705

Големина на фонт

а а а

Повеќето Европејци веруваат дека Соединетите Американски Држави би можеле да ѝ го ограничат пристапот на Европа до клучни технологии од кои таа во голема мера зависи, покажува ново истражување. Според анкетата спроведена од „SWG“ и „Polling Europe“, дури 86 проценти од испитаниците сметаат дека ненадејно американско ограничување на пристапот до дигитални услуги е „веројатно“ и „не треба да се исклучи“, додека 59 проценти тој сценарио го оценуваат како „веќе реален и конкретен ризик“, пишува „Politico“.

Страв од американско „копче за исклучување“

Европските влади веќе извесно време се обидуваат да ја намалат зависноста од американската технологија за критични услуги како облачно пресметување, комуникации и вештачка интелигенција. Еден од главните двигатели на свртувањето кон домашни технологии е стравот од таканаречен „прекинувач за исклучување“ – идејата дека американски претседател како Доналд Трамп би можел да ги принуди американските технолошки компании да ги прекинат услугите во Европа.

Овие стравови особено се засилија откако главниот обвинител на Меѓународниот кривичен суд, Карим Кан, минатата година го изгуби пристапот до својот е-мејл на серверите на „Microsoft“, откако САД му воведоа санкции.


Европски пат кон независност

„Минатата година сите навистина сфативме колку е важно за одредени клучни технологии да не зависиме од една земја или една компанија“, изјави претходно годинава Хена Виркунен, една од водечките европски функционерки за технологија. „Денес зависноста може да се искористи како оружје против нас“, додаде таа.

Истражувањето, спроведено во јануари на примерок од 5.079 испитаници во сите 27 земји-членки, покажува дека за 55 проценти од испитаниците дефинирањето на „европски пат“ станало „централно стратешко прашање“. Европскиот парламент и низа влади на земјите-членки веќе презедоа чекори кон напуштање на доминантната американска технологија, иако од главните градови на ЕУ порачаа дека транзицијата нема да се случи преку ноќ.

Европската комисија, исто така, финализира пакет предлози кој до крајот на мај треба да ја намали зависноста од странска технологија. Со него, меѓу другото, ќе се дефинира што се смета за суверен давател на услуги, како и кои клучни сектори треба да се потпираат исклучиво на нив, со цел заштита на европските податоци и секојдневното функционирање.


Американски уверувања

Анкетата сугерира дека напорите на САД да го демантираат и отфрлат сценариото за „гасење на системите“ не ги убедиле Европејците. Американскиот национален директор за кибербезбедност Шон Кернкрос изјави во февруари во Минхен дека идејата дека Трамп би можел да го „исклучи интернетот“ „не е веродостоен аргумент“.

И претседателот на „Microsoft“, Бред Смит, минатата година во Брисел изјави дека такво сценарио е „крајно неверојатно“, но призна дека тоа е „реална загриженост за луѓето ширум Европа“.

Тој вети дека ќе се спротивстави на какви било идни наредби за прекин на работењето во Европа. Во меѓувреме, американските компании се обидуваат да ги смират стравувањата со заштитни мерки, како што се решенија со физички одвоени мрежи, кои би се покажале отпорни во случај на оперативни прекини.