Додека напнатото следење на секоја минута од натпреварот носи налети на адреналин, а срцето чука во ритамот на трибините – науката открива дека оваа емотивна вртелешка всушност претставува моќен штит за менталното и физичкото здравје.
Да се биде спортски навивач, без разлика дали станува збор за врвен фудбал, Олимписки игри или локален клуб, претставува вистински ролеркостер од емоции. Неверојатни подеми поради победа, депресивни падови по пораз и многу стресни моменти меѓу нив се составен дел од навивачкиот стаж. За среќа на страсните навивачи, вкупното влијание на ова хоби врз организмот е исклучително позитивно.
Во контекст на претстојното Светско првенство во фудбал, кога милиони луѓе повторно ќе бидат приковани за екраните и стадионите, овие научни податоци добиваат уште поголема тежина. Треската што ја следи најголемата споредна работа во светот не е само извор на забава, туку, според медицински и психолошки критериуми, претставува терапија за зачувување на здравјето на нацијата.

Големо истражување, спроведено од психолози од угледниот Универзитет Англија Раскин во Кембриџ, открило дека луѓето кои редовно гледаат спорт доживуваат значително повисоко ниво на општа благосостојба во споредба со оние кои воопшто не се интересираат за натпревари.
Резултатите се објавени во 2023 година во списанието „Frontiers“, и се поклопуваат со претходни студии кои потврдуваат дека навивачката страст има терапевтско дејство врз организмот.
Под благосостојба, лекарите подразбираат стабилна психолошка состојба на личноста – односно колку добро и исполнето се чувствува поединецот во сопствената кожа. Луѓето со повисоко ниво на благосостојба имаат подобар имунитет, поретко заболуваат и живеат значително подолго.
Оваа опсежна студија опфатила податоци од дури 7.209 возрасни лица, на возраст од 16 до 85 години. Научниците детално ги анализирале нивните животни навики и нивото на општествена ангажираност.

„Откривме дека луѓето кои присуствувале барем на еден спортски настан во последната година се значително позадоволни од својот живот. Тие чувствуваат дека нивниот живот има поголема смисла и помалку се осамени од луѓето кои не следат спорт“, објаснува една од авторките на студијата, Хелен Киз, когнитивен психолог и професорка која ја води Школата за психологија и спортски науки на Универзитетот Англија Раскин.
Тоа го потврдува и студија од 2021 година објавена во списанието „Nature“, која покажала дека одењето на натпревари, барем еднаш годишно, делува како превенција за ментални болести и ја намалува појавата на симптоми на депресија.
За оние кои не можат да ги следат преносите во живо од трибините, науката носи подеднакво добри вести. Навивањето пред телевизор или компјутер исто така има терапевтски ефект.
Споменатото истражување потврдило дека луѓето кои гледаат спорт на телевизија или интернет се значително помалку склони кон депресија од оние кои воопшто не го прават тоа. Се покажало дека депресивните симптоми се уште поретки кај оние испитаници кои почесто и поинтензивно следат спортски преноси.
„Лицата кои почесто гледаат спорт пријавуваат поголемо чувство на животна исполнетост, без разлика дали се на стадион или натпреварот го следат од удобноста на домот“, истакнува за списанието „The Conversation“ Анели Харви, исто така една од авторките на студијата и вонредна професорка по психологија на Универзитетот Англија Раскин.
Улогата на социјалните процеси што го поврзуваат навивањето и доброто здравје е докажана и во Јапонија, каде научниците користеле функционална магнетна резонанца (fMRI) за снимање на мозокот.

За време на експериментот, објавен во 2024 година во списанието „Taylor & Francis“, научниците откриле дека деловите од мозокот задолжени за психолошка награда и „добро чувство“ биле поактивни кога учесниците гледале масовно популарни спортови, како фудбал или бејзбол. Од друга страна, кога им биле пуштани помалку популарни и постатични спортови, како голф, тие реакции изостанале.
Тоа докажува дека социјалните придобивки не се ограничени само на одење на стадион со пријатели. Чувството на заедништво што го даваат омилените спортисти и милионите други навивачи ширум светот служи како ефикасен лек против отуѓеноста на современото општество.
„Без разлика дали навивате за вашиот тим од дома или на стадион, можете да уживате во подемите и падовите на спортското навивање знаејќи дека тоа е добро за вас – сè додека тоа искуство го делите со други“, порачуваат научничките од Универзитетот Англија Раскин.