Вкупното ниво на тестостерон кај мажите се намалило за 54 проценти помеѓу 1972 и 2019 година, според податоците презентирани на годишниот состанок на Европското здружение за човечка репродукција и ембриологија во Лондон во вторникот.

Се смета дека порастот на дебелината и дијабетесот има своја улога, но тимот што стои зад ова истражување сугерира дека и факторите од животната средина, како што се хемикалиите што го нарушуваат ендокриниот систем, а кои можат да се најдат во разни предмети за домаќинството, како и глобалното затоплување, би можеле да бидат фактори за очигледниот и зачудувачки пад.

„Мислам дека имаме голема криза во машкото репродуктивно здравје и дека во моментов не ѝ се посветува доволно внимание“, изјави професорот Хагај Левин од Хебрејскиот универзитет – Хадаса Браун, Школа за јавно здравје и медицина на заедницата во Израел.

„Забележавме пад на вкупниот тестостерон од повеќе од 50 проценти во текот на овој период. Тоа претставува намалување од повеќе од 1 процент секоја година, така што ова не е случајност, ниту статистичка грешка. Станува збор за многу силен тренд“.

Егзистенцијален проблем

Овие наоди ќе се сметаат за значаен придонес во широко распространетата дебата за тоа дали машката плодност опаѓа и зошто.

Претходната работа на истиот тим, која заклучи дека бројот на сперматозоиди нагло опаднал во последните 40 години, привлече големо внимание во јавноста, а американскиот министер за здравство, Роберт Ф. Кенеди Помладиот, неодамна го опиша падот на машката плодност како „егзистенцијален проблем“.

Сепак, овие тврдења беа контроверзни во научната заедница.

Професорката Чана Џајасена од Империјал колеџ во Лондон и консултантка по репродуктивна ендокринологија изјави дека најновите сознанија за тестостеронот треба да послужат како „важна проверка на реалноста“.

„Фактот што овие студии се спроведени во текот на неколку историски периоди навистина ме убедува“, рече таа.

Односот помеѓу тестостеронот и здравјето

Односот помеѓу машкиот тестостерон и здравјето е двонасочен и сложен.

Тестостеронот го регулира производството на сперматозоиди, сексуалниот нагон, помага во изградбата на мускулната маса и густината на коските и има улога во расположението, нивото на енергија и метаболизмот.

Здравствените фактори, како што е дебелината – при која вишокот телесни масти ја зголемува конверзијата на тестостеронот во естроген – можат да доведат до пониско ниво на тестостерон.

Исто така, постои значајна медицинска дебата околу употребата на суплементи со тестостерон, кои, спротивно на интуицијата, можат да го потиснат производството на сперматозоиди.

„Репродуктивното здравје е многу важен показател за општото здравје. Живееме во средина што не е идеална за нашето здравје, како во однос на изложеноста на хемикалии, така и во однос на климата и здравствените навики“, изјави Левин, пренесува „The Guardian“.

Мета-анализата комбинирала шест претходни лонгитудинални студии што го следеле тестостеронот, од кои секоја опфаќала најмалку три временски точки. Заедно тие опфатиле податоци од 118.593 лица од Израел, САД, Бразил, Финска и Данска, за периодот од 1972 до 2019 година.

Падот се забрзал по 2000 година

Секоја од студиите поединечно утврдила пад на тестостеронот, а кога податоците биле комбинирани, вкупниот пад бил проценет на 54 проценти, при што се чини дека падот се забрзал по 2000 година.

Поединечните студии ја контролирале возраста, но можно е збунувачки фактори, како што се разликите во просечната возраст меѓу групите, да влијаеле врз резултатите.

Ниту дебелината не била контролирана, иако е познато дека е силно поврзана со ниските нивоа на тестостерон.

„Ако треба да претпоставувам, а тоа е информирана претпоставка, би рекол дека можеби една четвртина до половина од падот може да се објасни со дебелината и метаболичкиот синдром“, изјави Левин.

Други истакнаа дека таквиот заклучок би бил преран.

„Дебелината и дијабетесот лесно би можеле да го објаснат сето ова. Се чини дека постои јасно намалување на нивото на тестостерон. Она што треба да го направиме е да утврдиме дали, покрај дебелината и дијабетесот, факторите од животната средина го предизвикуваат ова“, рече Џајасена.

Помалку е јасно кои фактори од животната средина би можеле да бидат вклучени, со оглед на тоа што студиите за загадувањето на воздухот и хемикалиите што го нарушуваат ендокриниот систем имаат тенденција да даваат недоследни резултати.

Во светло на несигурните докази, Левин рече дека треба да се примени принципот на претпазливост.

„Нивото на сигурност што ни е потребно не е 95 проценти. Треба да најдеме подобри начини да ја спречиме изложеноста на јавноста на опасни хемикалии. А во моментов тоа не го правиме доволно добро“, рече тој.

Професорот Алан Пејси, професор по андрологија на Универзитетот во Манчестер, кој не бил вклучен во истражувањето, изјави дека е загрижен затоа што наративот за ниското ниво на тестостерон кај мажите сè повеќе се користи за промоција на суплементи со тестостерон на социјалните мрежи.

„Решението што се промовира е да ви дадеме тестостерон. Но, ако на маж му дадете тестостерон, ќе му го исклучите производството на сперматозоиди. Тоа сум го видел во клиничката пракса“, вели професорот.