Кога се зборува за здравјето на црниот дроб, првото нешто на што повеќето луѓе помислуваат е алкохолот. Сепак, во последниве години, руските лекари предупредуваат дека овој орган не е само „под дејство“ на алкохол во прекумерни количини. Проблемот може да се крие и во производите што многумина ги сметаат за безопасни - па дури и во оние на чие пакување пишува „без шеќер“ со големи букви.

Еден од производите што особено го привлече вниманието на експертите е газиран пијалок со додадена фруктоза.

Гастроентерологот и хепатолог Сергеј Вјалов предупреди дека токму фруктозата може да претставува сериозен проблем за црниот дроб кога се консумира во големи количини. Според него, таа може да го наруши метаболизмот во клетките на црниот дроб и да придонесе за создавање и акумулација на маснотии во овој орган.

„Без шеќер“ не значи автоматски добро за црниот дроб

Посебен проблем, според руските експерти, се производите што се рекламираат како поздрава алтернатива на класичните слатки и засладени пијалоци.

Како што објаснува гастроентерологот Сергеј Вјалов, некои видови газирани пијалоци содржат дополнителна или слободна, фруктоза наместо традиционален шеќер. Кога се внесува во големи количини, таа се метаболизира првенствено во црниот дроб, каде што може да придонесе за формирање на масти. Со текот на времето, ова може да се поврзе со развој на замастен црн дроб и воспалителни процеси.

Руската гастроентеролог Олга Помојнецкаја неодамна предупреди и на производи со додадена фруктоза. Според нејзиното објаснување, за разлика од гликозата, фруктозата во голема мера е насочена кон црниот дроб, каде што нејзиниот вишок може да се претвори во масни киселини. Постои посебен ризик кај луѓето кои веќе имаат нарушен метаболизам на јаглехидрати и инсулинска резистенција.

Затоа етикетата „без додаден шеќер“ сама по себе не е доволна за да се прогласи производот за здрав. Важно е да се погледне целиот список на состојки и да се обрне посебно внимание на адитивите како што се фруктозата и сирупите богати со фруктоза.

Како фруктозата може да го оптовари црниот дроб?

Фруктозата природно постои во овошјето, но експертите прават важна разлика помеѓу фруктозата што се наоѓа во целото овошје и големата количина слободна фруктоза додадена во индустриските производи.

Кога го јадеме целото овошје, заедно со фруктозата, внесуваме влакна, што ја забавува апсорпцијата. Проблемот се јавува кога големи количини фруктоза се консумираат преку засладени пијалоци, десерти, сирупи и други производи, особено ако вкупниот внес на калории е превисок.

Хепатологот и професор Алексеј Бујверов објасни дека вишокот фруктоза во црниот дроб може да се претвори во масти, што може да придонесе за развој на замастен црн дроб. Според него, прекумерниот внес на фруктоза може да биде поврзан со воспаление на црниот дроб.

Друг руски експерт, гастроентеролог и диететичар Сергеј Морозов, го наведува прекумерниот внес на калории и недоволната физичка активност како важни фактори за акумулација на масти во црниот дроб, со совет за ограничување на внесот на фруктоза и заситени масти.

Проблемот не е само во газираните пијалоци

Иако газираните пијалоци често се наведуваат како особено проблематични, фруктозата може да се најде и во голем број други производи.

На листата се наоѓаат разни слатки, индустриски десерти, засладени млечни производи, сосови, сирупи и пијалоци. Прекумерната консумација на овошни сокови исто така може да биде проблем, бидејќи голем дел од влакната што се наоѓаат во целото овошје се губат за време на цедењето сокови.

Токсикологот Михаил Кутушов предупредува дека честото консумирање на свежо исцедени сокови може да го зголеми ризикот од неалкохолна масна болест на црниот дроб, додека ситуацијата е поинаква со целото овошје токму поради присуството на влакна.

Затоа чаша сок не е исто што и цел портокал или јаболко. Целото овошје бара џвакање, а влакната го забавуваат преминувањето на шеќерот низ дигестивниот систем.

Замастен црн дроб може да се развие без алкохол

Една од најголемите заблуди е дека сериозни проблеми со црниот дроб ги погодуваат само луѓето кои пијат алкохол.

Руските експерти предупредуваат дека безалкохолната масна болест на црниот дроб може да се развие дури и кај луѓе кои речиси воопшто не консумираат алкохол. Важни фактори на ризик вклучуваат прекумерна тежина, дебелина, дијабетес, нарушувања на метаболизмот на мастите и инсулинска резистенција.

Според професорот Александар Исаков, голем број трансплантации на црн дроб се вршат денес токму поради безалкохолната масна болест на црниот дроб. Кога мастите се акумулираат во црниот дроб, тоа може да доведе до воспаление, потоа фиброза, а во најтешките случаи, цироза.

Затоа не е доволно само да се исфрли алкохолот. За здравјето на црниот дроб, важно е да се земат предвид телесната тежина, физичката активност и квалитетот на дневната исхрана.