Припадниците на жандармеријата, кои дотогаш ја обезбедувале групата, изгледале значително поопуштено.

Сето тоа се случило само дванаесет минути откако Александар Вучиќ го признал изборниот пораз. Според проценките врз основа на примерок од гласовите, Студентската листа освоила околу 53 отсто од гласовите, додека листата на Вучиќ, „Обединета Србија“, добила околу 39 отсто.

Податоците ги објавиле истите истражувачи од „Ипсос“, кои само неколку дена претходно тврделе дека Вучиќ води со седум процентни поени. Меѓутоа, во моментот на објавувањето на резултатите, тоа повеќе не било важно, бидејќи Белград и другите градови веќе славеле, пишува „Дојче веле“.

Прослава на улиците

„Се чувствувам пре-крас-но. Тоа е и најкраткото и најдолгото што можам да го кажам“, рекол Алекса, маж во четириесеттите години, кој се нашол во близина на Собранието на Србија.

Двајца помлади соговорници изјавиле дека очекувале победа на Студентската листа, но не со толку убедлив резултат.

Една жена признала дека ја изненадила и брзината со која Вучиќ го признал поразот.

„Тоа не го очекував. Морам да признаам дека можеби сепак беше добар потег од негова страна, за да се избегнат судири и немири и за заслужената победа да може да се прослави на вистински начин“, изјавила таа.

Тензии и реакцијата на Вучиќ

Денот, сепак, поминал во тензична атмосфера. Во неколку инциденти биле нападнати моторџии кои ги поддржуваат студентите, како и одредени граѓани. Од вечерните часови, мажи облечени во црно почнале да се собираат во Пионерскиот парк и да поставуваат нови шатори, што оставало впечаток дека се подготвува посериозно сценарио.

На крајот, Вучиќ неволно ѝ ја честитал победата на Студентската листа. Тој ги повторил своите претходни обвинувања, нарекувајќи ги студентите уништувачи на државата и „извршители на валканите работи што ги осмислил некој друг“.

Неговиот настап повеќе наликувал на говор на иден опозициски лидер отколку на претседател во заминување.

Што следува сега?

Професорот по социологија и новоизбран пратеник од Студентската листа, Јово Бакиќ, смета дека бројни претставници на досегашната власт ќе се соочат со судски постапки. Тој го коментирал и брзото признавање на поразот од страна на Вучиќ.

„Најверојатно разликата е толку голема што нема простор за манипулации“, истакнал тој.

Новата власт сега ја очекува соочување со последиците од повеќе од четиринаесетгодишното владеење на Српската напредна партија, период кој критичарите го опишуваат како време обележано со корупција, непотизам и слабеење на демократските институции.

Филозофот и политички коментатор Иван Миленковиќ смета дека она што студентите го постигнале за време на двегодишниот бунт претставува своевидно политичко ремек-дело.

„Ретко во Србија се појавува нешто што би требало да се проучува низ целиот свет. Политичката умешност и упорноста се споија со обичните човечки доблести, како што се чесноста и честа. Тие деца цело време се водат од тие вредности“, изјавил Миленковиќ за „Дојче веле“.

Според него, вистинската работа допрва започнува.

„Мора да постои одредена доза на одлучност. Потешко е да се задржи власта отколку да се освои. Потребно е да се отстранат сите пипала на октоподот, но со почитување на законите. Само законите можат да ѝ дадат шанса на Србија“, оценил тој.

Протече името на можниот премиер – кој е тој?

Иако во изборната ноќ изгледало дека малкумина размислуваат за она што следува, пред новото мнозинство стојат низа сериозни предизвици.

Првото прашање е во колкава мера Студентската листа, во која се наоѓаат луѓе со различни политички и идеолошки убедувања, ќе успее да го зачува единството. Подеднакво важно е и какви одлуки ќе носи во однос на Европската Унија, Русија и Косово, како и колкав простор за дејствување ќе има во систем во кој бројни општини и градови сè уште се под контрола на Српската напредна партија (СНС).

Исто така овие избори биле и своевидно политичко прочистување за помалите партии, од кои ниту една не успеала да го помине изборниот праг.

Тоа значи дека во новиот состав на Парламентот нема да има политички ветерани како социјалистот Ивица Дачиќ, ниту опозицискиот лидер Драган Ѓилас.

Сè уште не е јасно кој ќе ја предводи новата влада, но меѓу можните кандидати често се споменува Дејан Шошкиќ.

Од најдобар студент на генерацијата до гувернер на Народната банка на Србија

Дејан Шошкиќ е роден во 1967 година во Белград. Дипломирал во 1989 година на Економскиот факултет при Универзитетот во Белград, каде што бил прогласен за најдобар студент на генерацијата на Белградскиот универзитет. Магистрирал во 1993 година во областа на монетарната економија и банкарството, а докторирал во 1999 година во областа на финансиите. На истиот факултет е вработен од 1993 година, а денес е редовен професор.

Во текот на својата академска кариера предавал и во Соединетите Американски Држави, се усовршувал на повеќе странски универзитети и бил Фулбрајтов стипендист. Неговите главни области на стручна работа ги опфаќаат финансиските пазари, банкарството, монетарната економија, хартиите од вредност и управувањето со финансиските ризици. Автор е на книга за управување со портфолија и инвестициски фондови, како и коавтор на повеќе стручни публикации.

Пред да стане гувернер, работел како советник за финансиски пазари во Народната банка на Југославија, бил член на Советот на Народната банка на Србија, а подоцна и негов претседател. За гувернер бил избран на 28 јули 2010 година, пишува „Телеграф.рс“.

Зошто ја напуштил функцијата гувернер?

Шошкиќ ја извршувал функцијата гувернер до август 2012 година, кога поднел оставка. Според неговите подоцнежни објаснувања, причината била несогласувањето со законските измени кои, според него, ја нарушувале независноста на централната банка во однос на извршната власт. Неговото заминување се случило во период на расправи за тоа колку Народната банка треба да биде самостојна во водењето на монетарната политика.

Овој потег е важен за разбирањето на неговите подоцнежни јавни ставови. Независноста на централната банка, стабилноста на финансискиот систем и одговорноста при управувањето со јавните средства се прашања со кои Шошкиќ се занимавал и по напуштањето на функцијата.

Што му забележува на досегашниот економски модел на Србија?

Во интервју за „Н1“ во септември 2026 година, Шошкиќ оценил дека јавниот долг на Србија двојно се зголемил од 2012 година, додека економските резултати не растеле со исто темпо. Тој посочил и дека Србија дополнително заостанала зад земјите од Централна и Источна Европа кога станува збор за бруто-домашниот производ по жител.

Неговите критики се однесуваат и на начинот на кој се трошат јавните пари. Во интервју за неделникот „Време“, објавено на 15 октомври 2026 година, тој предупредил на ризиците од прекумерното трошење средства за скапи инфраструктурни проекти, за кои, според неговата оценка, економската оправданост и квалитетот не се доволно јасни.

Како примери ги навел ЕКСПО и националните стадиони. Истовремено, тој тврдел дека самата промена на власта не би требало да предизвика економски колапс, бидејќи стопанството продолжува да функционира, даноците се наплатуваат, а буџетските обврски се исполнуваат.

Економската насока на Студентската листа, како што е претставена во јавноста, вклучува развој на економија заснована на знаење, поголема поддршка за домашните претприемачи и земјоделци, потранспарентни јавни договори и преиспитување на претходните инфраструктурни проекти. Тоа се области во кои неговото искуство во централното банкарство и академската работа би можело да дојде до израз.

Претседателски избори и крај на една ера

До крајот на годината Србија мора да одржи и претседателски избори, кои по резултатите од парламентарните избори на многумина сега им изгледаат како чиста формалност.

Без оглед на понатамошниот развој на настаните, изборната ноќ веќе влегла во политичката историја на земјата.

По долгогодишната доминација на Александар Вучиќ и Српската напредна партија, Србија се соочува со најголемата промена на власта во последните петнаесетина години.

Дали Студентската листа ќе успее да ги оправда огромните очекувања на граѓаните кои славеа на улиците, е прашање на кое одговор ќе дадат дури месеците што следуваат.

Фото: Анадолу, Танјуг, Н1