За храната постојат бројни правила што сме ги слушнале многупати, што почнавме да ги прифаќаме како факти. Не смееме да јадеме овошје по ручекот, треба да го исфрлиме лебот ако сакаме да ослабеме, вечерата по 18 часот веднаш се претвора во килограми, а бадемите треба да ги ограничиме на само неколку парчиња дневно.

Сепак, многу од овие правила немаат цврста научна основа. Нутриционистите и регистрираните диететичари со години предупредуваат на погрешните информации за исхраната, особено на оние што се шират преку социјалните мрежи и често доведуваат до непотребни забрани и ограничувања.

Американскиот портал „Food Network“ разговараше со 17 регистрирани нутриционисти и диететичари за најчестите заблуди со кои се среќаваат, додека експертите од канадскиот тим „ÉquipeNutrition“ ги издвоија митовите со кои редовно се соочуваат во работата со клиентите. Еве што навистина треба да знаете.

„Само седум бадеми дневно“

Бадемите често се на списокот на намирници чија количина луѓето внимателно ја контролираат бидејќи содржат многу масти и калории. Меѓутоа, не постои универзално правило според кое е дозволено да изедете само седум бадеми дневно.

Регистрираната диететичарка Тоби Амидор, авторка на бројни книги за исхрана и експертка на порталот „Food Network“, објаснува дека една вообичаена порција бадеми изнесува околу 28 грама, односно приближно 23 бадеми.

Тие содржат незаситени масти, протеини, растителни влакна, витамин Е и магнезиум, поради што можат да бидат добар избор за ужина. Се разбира, бидејќи се енергетски богати, количината е важна, но нема причина да се плашите ако изедете неколку бадеми повеќе од замислената граница.

„Овошјето не смее да се јаде по ручекот“

Колкупати сте слушнале дека овошјето треба да се јаде исклучиво на празен стомак, бидејќи во спротивно, наводно, почнува да ферментира во желудникот? Ова е една од најраспространетите заблуди за исхраната.

Дијана Мекеј, докторка на науки и вонредна професорка на Фридмановата школа за наука и политика на исхраната при Универзитетот Тафтс, објаснува дека тврдењето за несоодветното време за консумирање овошје е мит. Според нејзиното објаснување, многу поважно е колку овошје внесуваме отколку дали го јадеме пред или по оброкот. Овошјето по ручекот може да биде одлична замена за калоричните десерти како колачи, бисквити и сладолед.

Со други зборови, јаболкото по ручекот нема да ги изгуби своите хранливи вредности само затоа што претходно сте го изеле главниот оброк.

„Лебот, тестенините и компирот мора да се исфрлат ако сакаме да ослабеме“

Јаглехидратите често се првите на удар кога некој ќе одлучи да ја промени исхраната. Лебот се исфрла од појадокот, тестенините од ручекот, а компирот се смета за забранета намирница. Меѓутоа, диететичарката Мирјам Геј од канадскиот тим „ÉquipeNutrition“ истакнува дека овие намирници можат да бидат дел од урамнотежената исхрана.

Таа објаснува дека лебот, тестенините и компирот се важни извори на енергија, а помалку преработените и интегралните варијанти обезбедуваат и растителни влакна кои придонесуваат за подолго чувство на ситост. Многу поважно е како изгледа целиот оброк. Комбинацијата од јаглехидрати, протеини, зеленчук и здрави масти може да биде многу подобар избор отколку целосното исфрлање на цели групи намирници.

„Ако јадеме по 18 часот, сигурно ќе се здебелиме“

Ова правило е особено популарно меѓу луѓето кои се обидуваат да ослабат. Меѓутоа, организмот не почнува да ја складира целата храна како маснотии веднаш штом ќе отчука 18 часот. Регистрираната диететичарка Лесли Бончи, експертка за спортска исхрана, објаснува дека многу поважно е што јадеме и во какви количини отколку колку е часот кога седнуваме на маса.

Таа потсетува дека во многу земји луѓето вечераат и во 21 часот или подоцна, па тоа само по себе не значи дека имаат поголем ризик од дебелеење. Секако, важно е да внимавате на вкупниот внес на храна и да не ги претворате доцните часови во време за неконтролирано грицкање. Сепак, ако навистина сте гладни навечер, нема потреба да си легнувате со празен стомак само поради некое правило што сте го слушнале на интернет.

„Водата за време на оброкот ја разредува желудочната киселина“

Некои луѓе избегнуваат да пијат вода додека јадат, верувајќи дека на тој начин го отежнуваат варењето. Наводно, водата ги разредува желудочните сокови и го спречува организмот правилно да ја разгради храната. Меѓутоа, овој мит го демантира и клиниката „Mayo“, чии експерти објаснуваат дека водата не го нарушува варењето ниту ги разредува телесните течности на начин што би го попречил овој процес.

Напротив, водата помага во разградувањето на храната и учествува во апсорпцијата на хранливите материи. Затоа, чаша вода со ручекот или вечерата не е нешто што здравите луѓе треба да го избегнуваат.

„Треба да го избегнувате овошјето бидејќи содржи шеќер“

Бананите, грозјето, смоквите и другото слатко овошје често неправедно се наоѓаат на списокот на намирници што луѓето ги избегнуваат кога сакаат да го намалат внесот на шеќер. Регистрираната диететичарка Кетрин Брук, која се занимава со исхрана и здравје, објаснува дека шеќерот што природно се наоѓа во целото овошје не е ист со додадениот шеќер што го внесуваме преку засладените пијалаци, колачите и слатките.

Целото овошје, покрај природните шеќери, содржи растителни влакна, витамини и минерали. Брук истакнува дека тоа е важен дел од здравата исхрана и дека не треба да го исфрлате само поради содржината на шеќер. Се разбира, кај лицата со дијабетес и одредени метаболички проблеми важно е изборот и количината на овошје да се приспособат на индивидуалните потреби, но тоа не значи дека овошјето воопшто е нездраво.

„Замрзнатиот зеленчук нема исти хранливи вредности како свежиот“

Многумина веруваат дека замрзнатиот зеленчук е полоша верзија на свежиот и дека за време на замрзнувањето ги губи речиси сите витамини. Меѓутоа, тоа не е точно. Зеленчукот често се замрзнува набргу по бербата, со што се зачувуваат бројни хранливи состојки. Од друга страна, свежиот зеленчук за време на транспортот и подолгото стоење може постепено да изгуби дел од своите хранливи вредности.

Поради тоа, замрзнатите брокули, грашокот, спанаќот или боранијата можат да бидат сосема квалитетен избор. Многу поважно е како ги подготвуваме и дали редовно ги вклучуваме во исхраната отколку дали се купени на пазар или од замрзнувач.

Заедничко за овие митови е тоа што од исхраната прават збир од строги правила, иако потребите на организмот не се исти кај сите луѓе. Не постои универзална количина храна што им одговара на сите, ниту една намирница сама по себе може да одреди дали ќе се здебелиме или ќе ослабеме.

Како што предупредуваат експертите, многу поважно е исхраната да биде разновидна, урамнотежена и приспособена на индивидуалните потреби отколку секојдневно да ги броиме бадемите, да го избегнуваме лебот или да гледаме во часовникот пред да изедеме овошје.