Сè повеќе во туристичката понуда се појавуваат посебни објекти, наменети за туристи чија идеја за одмор се разликува од вообичаената и кои им нудат можност да поблиску се запознаат со локалната заедница. Еден таков се наоѓа во шкотскиот град Вигтаун (Wigtown), сместен на југозападот на земјата, во регионот Дамфрис и Галовеј (Dumfries and Galloway).

Апартман како овој не постои никаде другаде во светот: Се вика „The Open Book“ (Отворена книга) и претставува единствен туристички концепт во кој гостите не доаѓаат само да преспијат неколку ноќи, туку ја преземаат улогата на – сопственик на книжарница. И тоа со сите обврски што таа работа ги носи.

Апартман над книжарницата…

Инаку, Вигтаун носи официјална титула на шкотски Национален книжевен град и е познат по необично големиот број антикварници, мали независни книжарници и книжевни фестивали.

Во овој град живеат само околу 1.000 жители, а во него се отворени дури 10 книжарници – значи, една книжарница на 100 жители.

Во центарот на градот, во приземјето на еднокатна зграда, се наоѓа мала книжарница „The Open Book“, која на катот над неа има целосно опремен апартман, наменет за двајца.

Самиот апартман е едноставно, но удобно уреден и се состои од дневна соба, кујна и спална соба со поглед на главната градска улица.

Меѓутоа, она што ја прави оваа недвижнина посебна е фактот дека гостите за време на својот престој ја водат книжарницата која се наоѓа под нивното сместување.

Апартманот се изнајмува на неделно ниво, најчесто преку платформата „Airbnb“, а престојот вклучува и пристап до самата книжарница. Гостите добиваат клучеви, инструкции и целосна слобода во водењето на бизнисот. Тие ја отвораат и затвораат книжарницата, го уредуваат излогот, ја определуваат цената на книгите, водат евиденција на продажбата и разговараат со посетителите кои секојдневно влегуваат во просторот. Доколку некогаш сте се запрашувале како би било да се води книжарница, овој апартман може да ви го оствари сонот – барем за неколку дена.

Промоција на книги и градот

Концептот го осмислила и го покренала организацијата „Wigtown Festival Company“, која стои зад познатиот книжевен фестивал „Wigtown Book Festival“. Целта на проектот не е остварување на профит, туку промовирање на читањето и самиот град, кој веќе децении се доживува како културно средиште на овој руралeн дел на Шкотска. Сите приходи од изнајмувањето се враќаат во локалните културни програми и фестивалски активности.

Книжарницата во состав на објектот не функционира како класична продавница на нови изданија, пишува „Jutarnji list“. Полиците се полни со половни книги од различни жанрови – од белетристика и поезија до публицистика, патописи и ретки изданија. Гостите можат да ја реорганизираат понудата, да истакнат свои тематски единици или да изложат книги кои лично ги сакаат, што на престојот му дава уникатен печат.

Сите термини резервирани до 2027

Со текот на годините, „The Open Book“ стекна меѓународна популарност. Интересот е толку голем што термините се резервираат дури и две години однапред, во што се уверивме и сами – сите термини се пополнети до крајот на 2027 година. Во Вигтаун доаѓаат гости од цела Европа, но и од Соединетите Американски Држави, Канада, Австралија и Азија. Чести гости се писатели, уредници, професори по книжевност или страствени читатели кои посакуваат поинаков одмор.

Искуството на престојот се опишува како спој на туризам и волонтирање. Иако гостите не се обврзани да имаат претходно искуство во продажба, поголемиот дел брзо се вклопува во ритамот на секојдневието. Разговорите со локалните жители, препорачувањето книги на непознати купувачи и тишината која настапува по вечерното затворање на вратата стануваат составен дел од престојот.