Шпанските градови со плажи, историски квартови и необична местоположба во северна Африка, како и одредени региони познати по туризмот и медитеранскиот начин на живот, се соочуваат со проблем што не се гледа на разгледниците. Иако Европа за многумина претставува можност за подобар живот и посигурна иднина, можностите за вработување не се исти насекаде. Во одредени делови на Европската Унија невработеноста е толку висока што речиси секој четврти човек што бара работа не може да ја најде.

Најновите податоци на Евростат за 2025 година откриваат големи разлики меѓу европските региони. На врвот на листата се наоѓаат шпанските градови Мелиља и Сеута, додека меѓу подрачјата со висока невработеност се издвојуваат и Андалузија, Екстремадура и грчкиот регион Западна Македонија. Интересно е што зад овие бројки се кријат многу различни места, од популарни туристички подрачја до средини чија економија ја обликуваат географската положба и промените на пазарот на трудот.

Мелиља – шпанскиот град во кој е тешко да се најде работа

На прв поглед, Мелиља не изгледа како место што би се нашло на врвот на ваква листа. Овој шпански автономен град се наоѓа на брегот на Средоземното Море, во северна Африка, и има песочни плажи, марина, историска тврдина и архитектура што потсетува на некои познати шпански градови.

Нејзиниот стар дел, познат како Мелиља ла Виеха, го сочинуваат тврдини изградени меѓу 16 и 18 век, додека во помодерниот дел на градот се наоѓаат бројни градби во стилот на модернизмот. Мелиља е позната и по спојот на различни културни влијанија, што може да се забележи во нејзините верски објекти, архитектурата и секојдневниот живот.

Сепак, зад оваа интересна слика се крие сериозен економски проблем. Според податоците на Евростат, стапката на невработеност во Мелиља во текот на 2025 година изнесувала 24,9 отсто, што е меѓу највисоките вредности забележани во Европската Унија.

Особено загрижувачка е положбата на младите. Во истата година, невработеноста кај лицата на возраст од 15 до 29 години достигнала 39,6 отсто. Тоа значи дека младите кои штотуку влегуваат на пазарот на трудот се соочуваат со уште поголеми тешкотии отколку населението набљудувано во целина.

Важно е да се напомене и дека невработеноста не значи дека речиси четвртина од сите жители немаат работа. Стапката се пресметува во рамките на активното население, односно луѓето кои немаат работа, достапни се за работа и активно бараат вработување. Сепак, толку висок процент укажува дека наоѓањето работа претставува голем предизвик за значителен дел од луѓето кои сакаат да работат.

Сеута – европски град меѓу два континента

Слична е ситуацијата и во Сеута, уште еден шпански автономен град во северна Африка. Сместена покрај Гибралтарскиот Теснец, на местото каде што се среќаваат Средоземното Море и Атлантскиот Океан, Сеута има исклучително интересна географска положба и долга историја обележана од различни народи, трговски патишта и политички промени.

Градот е познат по своите тврдини, крајбрежјето, старото градско јадро и спојот на културни влијанија. Неговиот идентитет се обликувал низ вековите на смена на различни власти, а денешниот живот ја одразува и неговата припадност на Шпанија и Европската Унија, како и фактот дека се наоѓа на африканскиот континент. Сепак, ниту овој град не е поштеден од проблемите на пазарот на трудот. Евростат за 2025 година забележал стапка на невработеност од 24,3 отсто. Кај младите ситуацијата била уште потешка, бидејќи стапката на невработеност кај лицата на возраст од 15 до 29 години достигнала 43,1 отсто.

Со други зборови, иако Сеута може да ги привлече посетителите со својата историја, морето и необичната местоположба, за младите кои сакаат да ја започнат својата кариера таму, наоѓањето работа може да претставува многу поголем предизвик отколку што би се очекувало врз основа на туристичката слика на градот.

Андалузија – сонце, море и милиони туристи, но и невработеност

За разлика од Мелиља и Сеута, Андалузија е огромна и разновидна област на југот на Шпанија, позната низ целиот свет по своите градови, плажи, архитектура и гастрономија. Севиља, Гранада и Кордоба привлекуваат посетители со своите историски знаменитости, додека крајбрежјето Коста дел Сол нуди долги плажи, туристички одморалишта и блага медитеранска клима.

Во Гранада се наоѓа познатата Алхамбра, во Кордоба големата џамија-катедрала, а Севиља е позната по својата катедрала, кралската палата Алказар и пролетните фестивали. Покрај тоа, Андалузија е еден од регионите што често се поврзуваат со порелаксиран начин на живот, престој на отворено и богата локална култура.

Туризмот е важен дел од нејзината економија, а 2025 година беше рекордна според бројот на посетители. Според податоците на регионалната туристичка управа, Андалузија ја посетиле 37,9 милиони туристи, додека во туристичкиот сектор во просек биле вработени околу 482.000 луѓе. Вкупното економско влијание на туризмот надминало 30 милијарди евра.

И покрај тоа, невработеноста останала значително над просекот на Европската Унија. Евростат за Андалузија забележал стапка од 15,2 отсто во 2025 година, што е повеќе од двојно во споредба со просекот на ЕУ, кој изнесува околу шест отсто. Овој контраст покажува дека големиот број туристи и значителните приходи од патувањата не значат автоматски дека сите жители имаат еднакви можности за вработување. Туризмот навистина е важен извор на работни места, но локалната економија не се потпира исклучиво на него, а условите за вработување се разликуваат во зависност од занимањето, местото на живеење и периодот од годината.

Хотелите, рестораните, туристичките агенции и другите дејности можат да отворат голем број работни места, но дел од работните позиции зависат од сезоната и променливата побарувачка. Истовремено, туристичкиот развој сам по себе не ги решава сите проблеми на пазарот на трудот ниту гарантира дека секој што бара работа ќе најде соодветно вработување.

Екстремадура – поинаквата страна на Шпанија

Додека Андалузија може да се пофали со познати туристички одморалишта и градови кои привлекуваат милиони посетители, Екстремадура е помалку позната меѓу меѓународните туристи. Овој регион во западна Шпанија, покрај границата со Португалија, нуди сосема поинаков пејзаж: историски градови, рурални подрачја, природни паркови и културно наследство што не е секогаш во преден план кога се зборува за шпанскиот туризам.

Меѓу неговите попознати градови се Мерида, со римскиот театар и други антички остатоци, и Касерес, чиј историски центар е под заштита на УНЕСКО. Регионот е интересен и за љубителите на природата, традиционалната кујна и патувањата надвор од најфреквентните туристички маршрути. Сепак, Евростат за Екстремадура забележал стапка на невработеност од 14,8 отсто во 2025 година. Тоа е значително повеќе од просекот на Европската Унија и покажува дека дури и во рамките на иста држава можностите за наоѓање работа не се рамномерно распределени.

Високата невработеност не е само шпански проблем

Шпанија често се издвојува во европските дебати за невработеноста, но слични предизвици постојат и во други држави. Според Евростат, грчкиот регион Западна Македонија забележал стапка на невработеност од 15,3 отсто во 2025 година.

Овој регион се наоѓа во северозападна Грција, далеку од најпознатите островски туристички дестинации кои најчесто се појавуваат на разгледниците. Неговата економија и пазарот на трудот имаат поинаква структура од оние во подрачјата кои во голема мера се потпираат на летниот туризам, што дополнително покажува дека не постои само едно објаснување за високата невработеност низ Европа.

Евростат наведува дека во 2025 година стапката на невработеност кај младите на возраст од 15 до 29 години во Европската Унија изнесувала 11,7 отсто, што е речиси двојно повеќе од вкупната стапка на невработеност. Во Мелиља и Сеута овој процент бил повеќекратно повисок.